مقدمه :

سيستم‌هاي اطلاعاتي، برنامه‌هاي نرم افزاري هستند که با استفاده از رايانه و بانك‌هاي اطلاعات
(DATA BASE) ، کار جمع‌آوري، ذخيره، بازيابي و کنترل اطلاعات را در سازمان‌ها تسهيل مي‌نمايند.

بیش از هشتاد درصد کار روزانه مدیران صرف اطلاعات می‌شود از جمله دریافت اطلاعات، برقراری ارتباط و استفاده از اطلاعات در طیف وسیعی از امور مختلف. ازآنجایی که اطلاعات مبنای تمام فعالیت‌های یک سازمان است، سیستم‌هایی باید وجود داشته باشند که اطلاعات را تولید و مدیریت کنند. هدف چنین سیستم‌هایی ایجاد تضمین در ارائه اطلاعات صحیح و قابل اطمینان در مواقع مورد نیاز و در شکل قابل استفاده است. چنین سیستم‌هایی، سیستم‌های اطلاعات نامگذاری شده‌اند.

استفاده از فناوری اطلاعات، در کنار سیستمهای اطلاعاتی متنوعی که برای نیازهای مختلف طراحی می گردد، گسترش یافته است. فناوری اطلاعات مدیران را قادر می سازد تا با سازمان، محیط و یکدیگر ارتباط بیشتر و بهتری برقرار کنند. مشارکت بیشتر در تصمیم گیری، افزایش سرعت تصمیم گیری، افزایش سرعت شناسایی مسائل، کاهش ارتفاع هرم سازمان، بهبود هماهنگی و افزایش کارکنان متخصص، تنها برخی از تأثیراتی هستند که فناوری اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی بر برخی از سازمانها می گذارند .

به چه منظوری از سیستم های اطلاعات استفاده می‌شود؟

 امروزه محيط‌هاي کسب و کاري با چالش‌هاي گوناگوني از قبيل گسترده شدن تعاملات دروني و بيروني سازمان، با نياز به ارتباط بيشتر واحدهاي سازماني و ضرورت نظارت مستمر بر پيشرفت کارها و ... مواجهند. مديران سازمان‌ها نياز دارند که با سرعت و دقت بيشتري روند انجام امور را نظارت و پيگيري نمايند. تعاملات روزمره سازمان و حجم تبادل اطلاعات در دوره‌هاي کاري فشرده به اندازه‌اي افزايش يافته، که انجام و پيگيري آنها به صورت دستي و سنتي عملا خارج از توان نيروي انساني بوده و ممکن است با مشکلات زيادي همراه شود. 

مزایای استفاده از سیستم‌های اطلاعات

سیستم‌های اطلاعات سه نوع مزیت به سازمان را ارائه مي دهند:

بهبود بهره‌وری:

بهبود بهره‌وری وقتی رخ می‌دهد که با همان منبع یا کمتر بتوان کار بیشتری انجام داد. در سازمانها، بهبود بهره‌وری در بهبود فرایندهای کاری اتفاق می‌افتد. سیستم‌های اطلاعات می‌توانند درسریعتر، آسان‌تر و دقیق‌تر انجام دادن کارها مؤثر باشند که از این طریق بهره وری را بهبود می‌دهند.

بهبود اثربخشی:

اثربخشی به توانایی یک فرد یا یک سازمان در انجام دادن چیزهایی است که باید انجام شوند. مدیری که شرایطی را که ممکن است مسئله‌ساز شوند پیش‌بینی می‌کند و علل را پیش از اینکه مشکل پدید آید بررسی می‌کند اثربخش‌تر از مدیری است که پیوسته مسائلی را باید حل کند که می‌شد از آنها جلوگیری کرد. سیستم‌های اطلاعات، اطلاعاتی ارائه می‌کنند که به مدیران در بررسی شرایط و انتخاب گزینه‌های بهتر کمک می‌کنند و از این طریق اثربخشی را بهبود می‌دهند.

مزیت رقابتی:

سازمانی که با استفاده از سیستم های اطلاعات بهره‌وری و اثربخشی خود را بهبود داده است دارای این پتانسیل خواهد بود که بتواند روش رقابت سازمانی را تغییر دهد. 

تعريف سيستم‌هاي اطلاعات:

سيستم اطلاعات¹: 

عبارت است از يك سيستم كامل طراحي شده براي توليد، جمع‌آوري، سازماندهي، ذخيره، بازيابي و اشاعه اطلاعات در يك مؤسسه، سازمان يا هر حوزه تعریـف شده ديگر از جامعه.

سيستم‌هاي اطلاعات سازماني براي سه مورد ( انجام عمليات ،كنترل عمليات، و تصميم‌گيري در سازمانها) استفاده مي‌شوند. سيستم‌هاي اطلاعات سازماني مي‌توانند به صورت دستي يا كامپيوتري يا تركيبي از دستي و كامپيوتري اجرا شوند.

انواع سیستم‌های اطلاعات

  سیستم‌های اطلاعات دارای انواع و اقسام مختلفی هستند و از وجوه متفاوت می‌توان آنها را دسته‌بندی کرد:

سيستم اطلاعات مديريت²:

گونه‌اي از سيستم‌هاي اطلاعات سازماني كامپيوتري كه اطلاعات داخلي سازمان را از سيستم‌هاي پردازش عمليات مي‌گيرند و آنها را در قالب‌هاي بامعني و مفيد به عنوان گزارش‌هاي مديريت خلاصه مي‌كنند تا در انجام وظايف مديريتي مانند كنترل و تصميم‌گيري استفاده شوند.  

سیستم اطلاعات مدیریت گونه‌ای از سیستم‌های اطلاعاتی رایانه‌ای است که می‌تواند اطلاعات را از منابع مختلفی در موسسه برای تصمیم گیری در رده مدیریتی جمع‌آوری و پردازش کند. کنترل مدیریتی نیازمند اطلاعاتی است که بخشي از آن توسط سیستم‌های پردازشِ مبادلات تولید می‌شوند. سیستم‌های اطلاعاتی پشتیبان کنترل مدیریتی، اطلاعات تولید شده توسط سیستم‌های پردازش مبادلات را پردازش کرده و آنها را در شکل جدیدِ معنی‌داری به مدیر ارائه می‌کنند. چنین سیستم‌های اطلاعاتي، سیستم‌های اطلاعات مدیریتی نامیده می‌شوند.

MIS شامل سه چيزاست:مديريت ، اطلاعات وسيستم

Mis نه تنها مديران رادراموراستراتژيك حمايت مي كند بلكه درتصميمات تكراري وروزمره نيز اطلاعات لازم رادراختيار مديران تاكتيكي قرار مي دهد وآنهاراقادرمي سازد تابه اطلاعاتي دست يابند كه جهت تصميماتشان كمك موثري نمايند.اين سيستمها مي توانند تصاويري ازمغايرتها وانحرافات ازبرنامه هاي تعيين شده رانيزآشكارسازدچنين اطلاعاتي ازطريق تهيه گزارشات مديريت درقالبها وتصاويرمنطقي وقابل تفسير وتجزيه تحليل دراختيار مديريت قرارميگيرد.

سيستمهاي اطلاعاتي مديريت نيروي انساني ،مالي وحسابداري ،مديريت توليد وبازاريابي وفروش از زيرمجموعه هاي mis مي باشد.مديران بااستفاده ازاين سيستمها بايستي ازدنياي حقيقي وسيستمهاي موجود در سازمان مطلع باشند تابتوانند نقش موثري راايفاكنند وبه همين دليل بايستي اطلاعات صحيحي دراختيارشان قراربگيرد. به سبب مزايايي چون ارتباطات نزديكتر،كنترل دقيقتر وگردآوري داده هاي
مطمئن تر و پردازش سريعترداده ها وتبديل آنها به اطلاعات مديران ،ازسيستمهاي اطلاعاتي مديريت در
برنامه ريزي ، سازمان دهي ، رهبري و ايجادانگيزه ، گزارش دهي وكنترل استفاده كرده واين اعمال مديريتي رابانهايت دقت وكارايي ، درمدت زمان بسياركمتري درسازمان انجام می دهد.

سيستم‌ پردازش مبادلات ³:

سيستم‌هاي اطلاعات سازماني كه از طريق تعريف فرايندها و رويه‌ها و پردازش اطلاعات، انجام و كنترل عمليات سازمان را به عهده مي‌گيرند. سيستم‌هاي انبارداري، كارگزيني، حسابداري، تداركات، مديريت قراردادها، فروش، كنترل موجودي، اموال، پشنهادات داخلي، مديريت نظرات مشتريان، آموزش و . . . سيستم‌هاي پردازش عمليات هستند.

سيستم‌هاي پردازش مبادلات يكي از انواع سيستم‌هاي اطلاعات سازماني هستند كه سازمان را پشتيباني اطلاعاتي مي‌كنند. سيستم‌هاي پردازش مبادلات اصلي‌ترين سيستم هاي اطلاعات سازماني هستند كه بدون وجود آنها، ايجاد سيستم‌هاي اطلاعات پشتيبان تصميم‌گيري مانند سيستم‌‌هاي اطلاعات مديريت، سيستم‌ پشتيبان تصميم‌گيري و . . . كاري بيهوده است. اين سيستم‌هاي اطلاعات، ركورد‌هاي اطلاعات مربوط به عمليات صف و ستاد سازمان را جمع‌آوري، پردازش و ذخيره مي‌كند و آنها را در شكل مستندات، گزارش ها و يا اطلاعات اوليه سيستم‌هاي اطلاعات پشتيبان تصميم‌گيري ارائه مي‌كنند.

از آنجايي كه سيستم‌هاي پردازش مبادلات اغلب در تماس با مشتري هستند (مانند ارائه رسيد به مشتري)، نقش كليدي در ارزش‌دهي به مشتري و جلب رضايت وي دارند. بدون سيستم‌هاي پردازش مبادلات، ثبت و پردازش مبادلات سازمان مقدار زيادي از منابع سازمان را صرف مي‌كند. سيستم‌هاي پردازش مبادلات، اطلاعات موردنياز ديگر سيستم‌هاي اطلاعات سازماني را توليد مي‌كنند و در واقع سيستم‌‌هاي پردازش


مبادلات پايه ديگر سيستم‌هاي اطلاعات هستند. سيستم‌هاي پردازش مبادلات يك يا چند عمليات مشخص را به صورت تكراري در طول روز يا هفته انجام مي‌دهند اما در تصميم‌گيري مديران نقش مستقيم ندارند.

سيستم‌هاي پردازش مبادلات در تمام عمليات صف و ستاد سازمان قابل كاربرد هستند. به عنوان مثال يك شعبه بانكي تمام عمليات صف خود را از طريق سيستم‌هاي پردازش مبادلات انجام مي‌دهد. سازمانهاي توليدي، خدماتي و اداري نيز به تناسب موضوع نيز ممكن است در بخش عمليات صف خود از سيستم پردازش مبادلات استفاده كنند. تمام سازمانها داراي بخش‌هاي ستادي هستند كه بيشترين استفاده از سيستم‌هاي پردازش مبادلات به آنها اختصاص دارد. عمليات ستاد سازمان داراي دسته‌هاي كلي زير است:

1. حسابداري

2. امور مالي

3. فروش و بازاريابي

4. منابع انساني

 سيستم‌هاي اطلاعات حسابداري، سيستم مديريت قراردادها، سيستم حسابداري قيمت تمام شده و . . . از جمله سيستم‌هاي پردازش مبادلات قابل استفاده در بخش ستادي حسابداري هستند. سيستم اطلاعات بورس و سرمايه‌گذاري سيستمي است كه در بخش امور مالي كاربرد دارد. سيستم فروش و سيستم اطلاعات بازار، سيستم‌هاي مربوط به فروش و بازاريابي هستند و سيستم كارگزيني، حقوق و دستمزد از جمله سيستم‌هاي پردازش مبادلات مربوط به منابع انساني هستند.

سيستم پشتيبان تصميم‌گيري⁴:

گونه‌اي از سيستم‌هاي اطلاعات سازماني كامپيوتري كه در تصميم‌گيريها نيازمند مدلسازي، فرمولبندي، محاسبه، مقايسه، انتخاب بهترين گزينه يا پيش‌بيني سناريوهاي محتمل به مديريت كمك مي‌كنند.

يکی از مهم ترين سيستمهای اطلاعاتی است که مديران رده بالای هر سطح  سازمان را درامر
تصميم  گيری وهدايت سيستم، ياری می کند.ِDSSيك سيستم پشتيبان تصميم ، با كنار هم قرار دادن افكار انساني و اطلاعات رايانه‎اي، از تصميم‎گيرندگان حمايت و پشتيباني مي‎كند. اين سيستمها براي پشتيباني سطوح گوناگون مديريت ، از مديران ارشد تا عملياتي ارائه مي شود. انعطاف پذيراست و  قدرت ريسك را بالا مي برد و سبب بهبود بخشيدن دقت ، كيفيت ، بروز بودن تصميمات در تصميم گيري مي شود.

  سيستم‌هاي اطلاعات حسابداري⁵:

گونه‌اي از سيستم‌هاي اطلاعات سازماني كه اطلاعات مالي حسابها را جمع‌آوري و پردازش كرده و گزارش‌هايي از آن حسابها براي استفاده مديريت توليد مي‌كند.سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري به تصميم گيرندگان ازطريق سنجش وپردازش وانتقال اطلاعات كمك مي كنند كه ازاين نظر ميتوان دونوع ازسيستمهاي اطلاعاتي حسابداري را برشمرد.

1- سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري مديريت

اين سيستمها اطلاعات مربوط به فعاليتهاي مالي، سرمايه گذاري وعملياتي رابراي آن دسته ازتصميم گيرندگان داخلي تهيه مي كنند كه مسئوليت تحقق اهداف سوددهي ونقدينگي رابرعهده دارند.

2-سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري مالي

اين سيستمها گزارشهايي راتهيه ميكنند وآنهارابه تصميم گيرندگان بيروني منتقل مي كنند تاآنهابتوانند موفقيت آن واحدتجاري رادررسيدن به اهدافش ارزيابي كنند.

سيستمهاي اطلاعاتي حسابداري بعنوان بخشي ازسيستم اطلاعاتي مديريت همواره بيشترين باراطلاعاتي رابه مديريت براي اجراي وظايف برنامه ريزي ،كنترل وسايروظايف وي ارائه مي دهد.

سيستم‌هاي اطلاعات منابع انساني⁶:

يكي از ابزارهاي مهم در نظام مديريت منابع انساني ، بويژه در سازمانهاي بزرگ سيستم اطلاعات مديريت منابع انساني است . اين سيستم اطلاعاتي قادر است تا با استفاده ازپايگاههاي داده در رابطه با نيروي انساني سازمان ، اطلاعات موردنياز را براي تصميم گيري مديران مياني و مديران ارشد سازمان دررابطه با مديريت منابع انساني سازمان فراهم سازد. سيستم اطلاعــات منابع انساني به مجموعه اي از داده هاي منظم، قابل اتكا و معتبر عنوان مي شود كه براي برنامه ريزي نيروي انساني به كار مي رود. مجموعه اي از ابزارهاي مديريت است كه مديران را توانا مي سازد تا براي بهره گيري از منابع انساني سازمان هدفهايي برپا دارند و ميزان كاميابي در رسيدن به اين هدفها را تعيين كنند.

در حال حاضر منابع انساني سيستمهاي مديريت شامل ليست حقوق ، ساعات كار ، مزاياي كاركنان ، استخدام ،آموزش و.... ميشود.

 سيستم‌هاي مديريت اسناد⁷:

سيستم مديريت اسناد يكي از سيستم‌هاي پردازش مبادلات است. با استفاده از اين سيستم، اسناد سازماني و ويرايش‌هاي مختلف آن جمع‌آوري ،سازماندهي و ذخيره مي‌شوند و كاربران بر اساس سطوح دسترسي مجاز خود مي‌توانند اسناد موردنياز را بازيابي كرده و اطلاعات مربوط به آنها را روزآمد كنند.

سیستم های پشتیبان مدیران ارشد⁸:

نوع خاصی از DSS است که به تصمیم گیری در سطوح بالای سازمانی کمک می کندوتصویر دقیقی از عملکرد سازمان و خلاصه ای از فعالیت های رقبا را نشان می دهد.

کار کردن با این سیستم راحت است و اطلاعات را به گونه‌ای ارائه می‌دهد که به راحتی قابل دریافت می‌باشند.(بصورت گرافیک ، نمودار و ...)

 در واقع سيستم پشتيبان اجرايي است كه شامل ارتباطات اتوماسيون اداري، حمايت تجزيه و تحليلي و ... است.

تسهيل در دسترسي به اهداف سازماني،دسترسي به اطلاعات بسيار زياد و متراكم ،افزايش بهره وري كاربران با قادر ساختن به تصميم گيري مؤثرتر،افزايش قابليت و كيفيت ارتباطات،كنترل و طرح ريزي استراتژيك بهتروايجاد مزاياي رقابتي ازمزاياي اين سيستم مي باشد.

سيستم هاي هوشمند(خبره) ⁹:

يكي ازمناسبترين زمينه‌هاي كاربرد سيستمهاي خبره حوزه حسابداري و امور مالي است . امروزه انواع زيادي از سيستمهاي خبره براي كاربردهاي مختلف در اين شاخه از دانش بشري ساخته شده است كه در مورد استفاده گروههاي مختلفي از تصميم گيرندگان نظير مديران شركتها و سازمانها ، حسابداران، تحليلگران مالي ، كارشناسان مالياتي و بالاخره عامه مردم قرار مي گيرد. حتي متخصصين و كارشناسان حوزه هاي مختلف دانش حسابداري و مالي از اين نرم افزارهاي پر جاذبه به عنوان وسيله اي براي يافتن « حدس دوم » و اطمينان بيشتر نسبت به يافته ها و قضاوت هاي شخصي خود استفاده مي كنند .

كاربردهاي مختلفي از سيستمهاي خبره را در سه زمينه حسابداري، حسابداري مديريت و امور مالياتي بشرح ذيل مي باشد :

الف ) حسابرسي :

ارزيابي ريسك – تهيه برنامه حسابرسي – فراهم آوردن كمكهاي فني – كشف تقلبات و جلوگيري از آنها

ب ) حسابداري مديريت :

قيمت گذاري محصولات و خدمات – تعيين بهاي تمام شده – طراحي سيستمهاي حسابداري –
بودجه بندي سرمايه اي – انتخاب روش حسابداري – ارزيابي اعتبار – ايجاد و برقراري كنترل

ج )  امور مالياتي :

 توصيه هاي مالياتي – محاسبه مابه التفاوتهاي مالياتي – برنامه‌ريزي مالي شخصي تحليل گران مالي نيز امروزه يكي از استفاده كنندگان سيستم هاي خبره  هستند. به هنگام بررسي وضعيت مالي يك شركت يا مشتري معين ، تحليگران مالي در كنار برداشت خود از داده هاي مالي ، نظر سيستم خبره را نيز به عنوان يك نظر تخصصي اضافي در اختيار دارد و در مواردي كه اين نظر يا قضاوت دوم با نظر  خود او مخالفتي داشته باشد تلاش مي‌كند تا در تحليلهاي خود دقت بيشتري به عمل آورده و حتي در مواردي تجديد نظر كند.

مدیریت ارتباط با مشتری ¹⁰:

درحقیقت این سیستمها راهبردی است برای جمع آوی نیازها و رفتارهای تجاری مشتریان تا به ایجاد روابطی قویتر با آنها منجر شود. درنهایت رابطه قوی با مشتریان مهمترین رمز موفقیت هرکسب وکاراست. CRM از سه بخش اصلی تشکیل شده است: مشتری (Customer)، روابط (Relationship) و مدیریت (Management).

 منظور از مشتری؛ مصرف‌کننده نهایی است که در روابط ارزش‌آفرین، نقش حمایت‌کننده را دارا
می باشد.

منظور از روابط؛ ایجاد مشتریان وفادارتر و سودمندتر از طریق ارتباطی یاد گیرنده می ‏باشد .

مدیریت عبارت است از؛ خلاقیت و هدایت یک فرایند کسب و کار مشتری‌ مدار و قرار دادن مشتری در مرکز فرایندها و تجارب سازمان.

مدل سیستمی سازمان و نقش سیستم اطلاعات در مدیریت آن

عنصر کنترلی سیستم سازمان متشکل از دو بخش مدیریت و پردازشگر اطلاعات است. پردازشگر اطلاعات به مجموعه تمام افراد و سیستم‌های اطلاعاتی و پشتیبان تصمیم‌گیری گفته می‌شود که به مدیریت در اتخاذ تصمیم کمک می‌کنند. علاوه بر این نقش اصلی برای پردازشگر اطلاعات، می‌توان آن را تولیدکننده اطلاعات سازمان (به عنوان یک فرایند یا زیرسیستم از یک سیستم بزرگتر) برای ارائه به سازمان‌های بالادست یا موجودیت‌های بیرونی دانست. گاهی اوقات ممکن است نقش فرعی پردازشگر اطلاعات به نقش اصلی تبدیل شود. این تغییر نقش در شرایطی اتفاق می‌افتد که مدیریت به دلایل مختلف از پردازشگر اطلاعات در تصمیم‌گیری استفاده نمی‌کند و در عوض به دلایل مختلف به موجودیت‌های مهم در محیط سازمان توجه بیشتری نشان می‌دهد. هر یک از نقش‌های اصلی و فرعی پردازشگر اطلاعات نیازمند ویژگی‌ها، توانایی و مشخصات خاص خود است و اجزای پردازشگر اطلاعات باید مطابق با ایفای نقش غالب، طراحی شده و تطبیق داده شوند.

انواع سیستم‌های اطلاعاتی در سازمان

سیستم‌های اطلاعات یکی از اجزای سیستم کنترلی حلقه بسته محسوب می‌شوند. بنابراین هدف چنین سیستم‌هایی کمک به کنترل سیستم است. در هر سازمان دو نوع کنترل وجود دارد؛ کنترل عملیاتی و کنترل مدیریتی. عملیات مختلف سازمان در قالب فرایندها و زیرسیستم‌های صف و ستاد انجام می‌شوند. هر یک از این عملیات نیازمند کنترل‌های خاص خود هستند و سیستم‌های اطلاعاتی خاص خود را طلب می‌کنند. چنین سیستم‌های اطلاعاتی که عملیات مختلف سازمان را کنترل و پشتیبانی می‌کنند سیستم‌های پردازش مبادلات نامیده می‌شوند.     
کنترل مدیریتی نیازمند اطلاعاتی است که بخش قابل‌ ملاحظه‌ای از آنها توسط سیستم‌های پردازش مبادلات تولید می‌شوند. سیستم‌های اطلاعاتی پشتیبان کنترل مدیریتی، اطلاعات تولید شده توسط سیستم‌های پردازش مبادلات را پردازش کرده و آنها را در ترکیب‌ها و شکل‌های جدید معنی‌دار به مدیریت عرضه می‌کنند. چنین سیستم‌های   اطلاعات‌، سیستم‌های اطلاعات مدیریت نامیده می‌شوند.

سیستم‌های اطلاعات مدیریت

تعریف سیستم اطلاعات مدیریت

سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی یکپارچه متشکل از کاربر و ماشین برای ارائه اطلاعات در پشتیبانی از عملیات، مدیریت و تصمیم‌گیری در سازمان است. این سیستم از نرم‌افزار و سخت‌افزار رایانه‌ای، راهنماها و دستورالعمل‌ها، مدل‌هایی برای تحلیل، برنامه‌ریزی، کنترل و تصمیم‌گیری و یک پایگاه اطلاعات بهره می‌گیرد (دیویس و اولسون 1985، 6). سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی است که داده‌های محیطی را جمع‌آوری و داده‌های تبادلات و عملیات سازمانی را ثبت می‌کند و سپس آنها را فیلتر، سازمان‌دهی و انتخاب کرده و به عنوان اطلاعات به مدیران ارائه می‌نماید و ابزاری برای مدیران فراهم می‌آورد که اطلاعات مورد نیاز خود را تولید نمایند (موردیک و مانسون 1986، 6).
سیستم اطلاعات مدیریت سیستمی یکپارچه، رایانه‌ای و کاربرـ ماشین است که اطلاعات لازم برای حمایت از عملیات و تصمیم‌گیری فراهم می‌کند. عناصر اصلی این سیستم عبارتند از: (1) سیستمی یکپارچه برای خدمت به تعداد زیادی کاربر، (2) سیستمی رایانه‌ای که تعدادی نرم‌افزار اطلاعاتی را از طریق یک پایگاه اطلاعات به هم مرتبط می‌کند، (3) رابط کاربر- ماشین که به جستجوهای فوری و موقتی پاسخ می‌دهد، (4) ارائه اطلاعات به تمام سطوح مدیریتی و (5) پشتیبانی از عملیات و تصمیم‌گیری (آواد

مفهوم سیستم اطلاعات مدیریت

سیستم اطلاعات مدیریت سازمان یک چیز متمایز و جدا از دیگر سیستم‌های اطلاعات نیست بلکه چارچوبی کلی ارائه می‌کند که دیگر سیستم‌های اطلاعات بر مبنای آن با یکدیگر همخوان می‌شوند. در طول زمان مشخص شد که مفهوم پیاده‌سازی یک سیستم کاملاً یکپارچه واحد بسیار مشکل است. واقعیت این است که یک سیستم یکپارچه، به معنی یک ساختار واحد و همگن نیست بلکه بدین معنی است که اجزاء آن منطبق بر یک طرح کلی هستند. اکنون سیستم اطلاعات مدیریت به منزله فدراسیونی از زیرسیستم‌ها در نظر گرفته می‌شوند که در صورت نیاز طراحی و اجرا می‌شوند اما منطبق بر طرح کلی، استانداردها و رویه‌های سیستم اطلاعات مدیریت هستند. بنابراین به جای یک سیستم اطلاعات مدیریت واحد و کلی، سازمان می‌تواند تعداد زیادی سیستم اطلاعات مرتبط داشته باشد که نیازهای مدیریتی را در سطوح مختلف به شکل‌های مختلف تأمین می‌کنند. تجربه نشان می‌دهد که یک سیستم کاملاً یکپارچه غیر ممکن است. عوامل زیادی وجود دارند که باید همزمان و توأم در نظر گرفته شوند و نگهداری چنین سیستمی مشکل است.
به همین دلیل، سیستم‌های اطلاعات مدیریت بیشتر به صورت بخش بخش طراحی می‌شوند و یکپارچه‌سازی تنها در مواردی که ضروری باشد اعمال می‌شود. به طور خلاصه سیستم‌های اطلاعات مدیریت مبنایی برای یکپارچه‌سازی پردازش‌های اطلاعات سازمانی ارائه می‌دهند

نیاز به یک پایگاه اطلاعات

داده‌ها می‌بایست به گونه‌ای مدیریت شوند که قابل دسترسی برای پردازش بوده و کیفیت مناسب داشته باشند. مدیریت لازم باید از هر دو جنبه سخت‌افزار و سازمان صورت پذیرد. نرم‌افزار ایجاد و مدیریت یک پایگاه اطلاعات، یک سیستم مدیریت پایگاه اطلاعات است. هنگامی که یک سیستم مدیریت پایگاه اطلاعات وجود داشته باشد همه از داده‌هایی استفاده می‌کنند که تنها در یک محل ذخیره شده‌اند و یک عمل روزآمدسازی تمام موارد استفاده را روزآمد می‌کند. یکپارچه‌سازی چنین سیستمی نیازمند یک قدرت مرکزی برای پایگاه اطلاعات است. داده‌ها می‌توانند در یک کامپیوتر مرکزی ذخیره شوند یا بین چندین کامپیوتر پراکنده شوند

مدل‌های تصمیم‌گیری در سیستم اطلاعات مدیریت

معمولاً تنها داده‌های خام یا حتی داده‌های خلاصه شده برای استفاده کافی نیستند. داده‌ها معمولاً باید پردازش شده و به شکلی ارائه شوند که به یک تصمیم اتخاذ شده منجر شوند. تحقق چنین امری نیازمند یک مدل تصمیم‌گیری است. مدل‌های تصمیم‌گیری می‌توانند در مراحل مختلف تصمیم‌گیری مورد استفاده واقع شوند. تعمیم یک سیستم اطلاعات مدیریت از جنبه تصمیم‌سازی، سیستم‌هایی مانند سیستم‌های پشتیبان تصمیم‌گیری و سیستم‌های خبره هستند (دیویس و اولسون 1985، 9؛ آواد 1988، 14).

ابعاد طبقه‌بندی سیستم‌های اطلاعات مدیریت

همه سیستم‌های اطلاعات مدیریت دارای قابلیت‌ها، ویژگی‌ها و مؤلفه‌های یکسان نیستند. در واقع سیستم‌های اطلاعات مدیریت دارای طیفی هستند که یک سر آن یک سیستم ساده گزارش‌گیری دستی و سر دیگر آن یک سیستم یکپارچه رایانه‌ای همراه با انواع گزارش‌ها و مدل‌های تصمیم‌گیری است. در اینجا به برخی از ابعاد طبقه‌بندی سیستم‌های اطلاعات مدیریت اشاره می‌شود. (دیویس و اولسون


مولفه‌های فیزیکی

• سخت‌افزار (ورودی‌ها، خروجی‌ها‌، ذخیره‌سازی ثانویه، پردازشگرهای مرکزی، تبادلات
• نرم‌افزار (نرم‌افزار سیستم و نرم‌افزار کاربر
• پایگاه اطلاعات (ساختار سخت‌افزاری ـ نرم‌افزاری حاوی داده‌ها
• رویه‌ها (دستورالعمل‌های کاربر، دستورالعمل‌های آماده‌سازی ورودی، دستورالعمل‌های عملیاتی برای عملیات رایانه‌ای
• نیروی انسانی (اپراتور، تحلیل‌گر سیستم، برنامه‌نویس، تهیه‌کنندگان داده‌ها، مدیر سیستم اطلاعات
•  

·          

·         خلاصه ونتيجه گيري:

·     در طول مقاله شمايي كلي از انواع سيستمهاي مورداستفاده درسازمانها اشاره شده وبه مزاياي سيستمها ي اطلاعاتي ازجمله:سیستم فناوری اطلاعات ،کمیت وکیفیت عملکردها ازطريق ارائه خدمات مطلوب ،
­افزایش سرعت ودقت در انجام کارها، بازیابی به موقع و ذخیره سازی بیشتر اطلاعات و افزایش سرعت دسترسی به اطلاعات مي توان اشاره كرد.

·     مدیرانی که دائماً درگیرتصمیم گیری برای صرف هزینه یا سرمایه گذاری برای بکارگیری فناوری در سازمان خود هستند، باید بدانندکاربرد فناوری اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی در سازمان به چه میزان مفید و اثربخش است آنها باید تأثیر فناوری اطلاعات برکیفیت محصول یا خدمت ، بهبود خدمات به مشتریان و بهبود ارتباطات و اطلاعات را که همگی از شاخصها و شروط اولیه موفقیت برای سازمانهای امروزی به شمار می روند، محاسبه کنند. تعیین میزان تحقق این هدف، از دغدغه های مهم تصمیم گیرندگان سازمانی به شمار می آید.

منابع :

1- رضائیان علی‌ ،۱۳۸۴ ، سیستم اطلاعات مدیریت ، چاپ اول، انتشارات سمت، تهران

2- رولي، جينفر ، 1380. مباني سيستمهاي اطلاعاتي ، ترجمه زهراسيف كاشاني، نجيبه افناني ،انتشارات سمت ، تهران   

www.rafeg.blogfa.com

http://www.mgtsolution.com/olib/