مدیریت بازرگانی که سرآغاز آن از فرانسه و دانشگاه ESCP Europe بوده‌است به بحث پیرامون چگونگی کنترل سود و سرمایه و هزینه و استفاده بهینه از امکانات می‌پردازد. می توان گفت هدف از این رشته عبارت است ازآشنایی دقیق با وظایف اساسی سازمانهای بازرگانی، افزایش مهارت و توانایی دانشجویان در شناخت مسائل مبتنی به مدیریت، جمع آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات مربوط به هر یک از این مسائل، ارزیابی راه حلهای مختلف در مورد هر مسأله و تصمیم گیری و اجرای تصمیمات متخذه . تیلور پایه گذار این علم در مکتب کلاسیک بوده‌است. از استادان مدیریت در ایران می‌توان دکتر مهدی الوانی، دکتر علی رضاییان و دکتر علی اکبر فرهنگی را نام برد. از دیگر بحث‌های مدیریت بازرگانی بازاریابی می‌باشد که در سالهای اخیر به جایگاه باارزشی دست یافته‌است و به عنوان علم مطرح گردیده‌است. شرکت‌های بزرگ همواره درسالهای اخیر هزینه‌های سنگینی برای این مقوله در نظر گرفته و بازخورد مناسبی از آن دریافت نموده‌اند. بازاریابی خود به شاخه‌های متعددی تقسیم گردیده و دانشگاه‌ها سعی در پرورش متخصصین در شاخه‌های مختلف این علم نموده‌اند. از دانشمندان مطرح این علم در ایران می‌توان به دکتر احمد روستا و دکتر داور ونوس در سطح بین‌المللی و فرد آر دیوید و فیلیپ کاتلر اشاره نمود.

بازاریابی چیست؟ فاصله ایده تا مرتفع شدن نیاز با استفاده از فرایند تبدیل ایده به کالا و مبادله آن را بازاریابی نام گذاری کرده‌اند البته تعاریف گوناگونی از بازاریابی در مراجع مختلف آْمده‌است که هریک از دیدگاه مکتبی و یا دانشمندی ارائه شده‌است، ولی نکته محوری در تمامی این تعاریف ارضاء نیاز مشتریان می‌باشد.

علم بازاریابی به لحاظ همبستگی بسیار زیاد با مدیریت استراتژیک در بسیاری از موارد به صورت ترکیبی به اجرا در آمده و شرکتها استراتژی‌های خود را با استفاده از علوم و زیر شاخه‌های بازاریابی تکمیل می‌نمایند. از دانشمندان این زمینه می‌توان به ایگور انسف اشاره نمود که خود یکی از پایه گذاران این علم نوین در دنیا می‌باشد.

برخی از زیر شاخه‌های بازاریابی عبارت‌اند از e-marketing,e-commerce و بازایابی بین‌المللی، رفتار مصرف کننده، بازاریابی داخلی، بازاریابی صنعتی و بازاریابی افقی و عمودی. هر یک از زیر شاخه‌های فوق ضمن تبعیت از اصول بازاریابی این امکان را فراهم آورده‌است تا متخصصین و علاقه‌مندان در زمینه‌ای خاص بررسی‌های لازم را به عمل آورند.

 

برنامه ریزی مالی(به انگلیسی: Financial Planning) مجموعه‌ای از پیش بینی‌های مالی است که هر فرد را برای یک زندگی با آرامش و آسایش در آینده نزدیک و دور آماده می‌کند. این برنامه ریزی شامل جنبه‌های مختلفی است که فقط به پس انداز کردن و سرمایه گذاری هنگفت در سرمایه گذاری‌های خاص خلاصه نمی‌شود. این سرمایه گذاری‌ها فقط بخش کوچکی از یک برنامه ریزی جامع هستند. در یک برنامه ریزی مالی کامل و دقیق، وضعیت مالی امروز فرد و یا خانواده بررسی شده و اهداف مالی در آینده نزدیک و دورنیز مورد نظر قرار خواهد گرفت و با توجه به آنها روش و یا روشهای حصول این اهداف و قابل دسترس بودن آنها مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

برنامه ریزی مالی به کلیه جنبه‌هایی توجه می‌کند که استقلال مالی و یا اهداف مالی فرد را در آینده تضمین خواهد کرد. پس انداز برای آینده با هدف خرید اتومبیل و یا منزل و یا پس انداز بازنشستگی (RRSP) از مواردی است که عموم افراد با آن آشنایی دارند و تعداد کثیری آن را اجرا می‌کنند. یک برنامه ریزی کامل شامل موارد فوق است ولی فقط به آنها خلاصه نمی‌شود و این موارد فقط بخش کوچکی از یک برنامه ریزی مالی است. برای حصول به یک برنامه کامل باید به موارد بسیاری توجه دقیق شود که موارد زیر بخشی از آنها است:

  • میزان درآمد فرد و یا یک خانواده
  • سرمایه و موجودی نقدی و غیر نقدی
  • بدهی و تعهدهای مالی کوتاه و بلند مدت
  • هزینه‌های و مخارج روزانه زندگی
  • میزان و نوع مناسب سرمایه گذاری
  • خریدهای بزرگ و هزینه‌های اصلی و مهم در طی دوران زندگی (مانند خرید خانه، اتومبیل و مسافرت‌های تفریحی)
  • هزینه‌های مرتبط با آینده فرزندان و جوانان (هزینه‌های تحصیل، ازدواج و کمکهای مالی برای شروع زندگی مستقل)
  • وضعیت، نیازهای مالی و محل تامین آنها در زمان بازنشستگی
  • هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان بیماری
  • هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان از کارافتادگی
  • هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان پس از درگذشت فرد یا افرادی از خانواده
  • نوع و میزان بیمه پزشکی و بیمه عمر مورد نیاز


یک برنامه ریزی جامع مالی از بخش‌هایی زیر تشکیل شده است :


فهرست مندرجات

 برنامه ریزی سرمایه گذاری

در این بخش، سرمایه گذاری کوتاه مدت، بلند مدت و تناسب آنها با شرایط فرد مورد بررسی قرار می‌گیرد. میزان بازگشت آنها در طول سالیان قبل بررسی شده و برای سالیان آینده تخمین زده می‌شود و تأثیر آنها در وضعیت مالی فرد تحلیل می‌شود. همچنین با بهینه کردن این سرمایه گذاریها و انتخاب نوع مناسب سرمایه گذاری با شرایط سرمایه گذار، سعی می‌شود تأثیر آنها را در موفقیت برنامه ریزی مالی به حداکثر رسانده شود.


 برنامه ریزی بازنشستگی

دوران بازنشستگی در برنامه ریزی مالی از اهمیت خاص و ویژه‌ای برخوردار است. نظر به اینکه در این دوران، فرد فعالیت کاری نداشته و دارای درآمد ماهانه نیست، حصول روشهایی برای تامین هزینه‌های زندگی در آن دوران بسیار مهم است. شیوه زندگی مورد نظر فرد، هزینه‌ها و محلهای تامین آنها برای فرد یا خانواده تحلیل شده و میزان Pension Plan و RRSP و پس اندازهایی مربوطه، برای به حداکثر رساندن درآمد دوران بازنشستگی بررسی خواهد شد و در صورت نیاز، تجدید نظر در آنها صورت خواهد گرفت و یا سرمایه گذاری‌های طولانی مدتی که بازگشت مناسبی در دوران بازنشستگی داشته باشد به آنها افزوده خواهد شد. این تغییرات باید بگونه‌ای باشد تا فشار مالی خاصی را به شرایط فعلی خانواده اعمال نکرده و قابل اجرا باشد.


برنامه ریزی تحصیلی

بدلیل اینکه در سالیان اخیر اکثر مشاغل ایجاد شده و یا خواهند شد، نیاز به مدارک تحصیلی بالاتر از دبیرستان دارند،. اهمیت تحصیلات دانشگاهی برای جوانان و بزرگسالان بیشتر از پیش شده است. تامین هزینه‌های بالای ادامه تحصیل، پس از انتخاب صحیح رشته تحصیلی از مواردی است که اکثر جوانان و یا خانواده آنها درگیر کرده است. درمواردی هزینه‌های بالای رشته‌های خاص موجب شده است تا بسیاری از افراد قادر به ادامه تحصیل در رشته مورد علاقه خود نشده و یا بطورکل از آن صرف نظر کنند.به همین جهت است که برنامه ریزی تحصیلی از اهمیت ویژه و جایگاه خاصی در برنامه ریزی مالی برخوردار شده است. در برنامه ریزی تحصیلی به روشهای تامین این هزینه‌ها و چگونگی استفاده از مزایای دولتی توجه شده تا هزینه‌های مربوط و هزینه‌های زندگی در دوران فوق تامین گردد.


 برنامه ریزی دارایی ها

در این بخش از برنامه ریزی مالی، به پیش بینی انتقال داراییهای فرد و یا خانواده در زمان درگذشت یکی از اعضای خانواده توجه می‌شود. هدف از برنامه ریزی دارایی به حداکثر رساندن میزان دارایی هایی قابل انتقال به اعضای باقی مانده خانواده و وارثان است. به همین جهت نیاز است تا با توجه به قوانین دولت فدرالی و استانی و پیش از درگذشت فردی از اعضای خانواده، پیش بینی‌های لازم برای به حداقل رساندن مالیات انتقال دارایی‌ها به وارثان اتخاذ شود.


 برنامه ریزی بیمه

وقوع اتفاقات غیرقابل پیش بینی می‌تواند سلامت و عمر فرد و یا افرادی از خانواده را بخطر اندازد. نیاز به مراقبتهای خاص پزشکی و یا نیاز به صرف زمانی برای استراحت و در نتیجه ترک محل کار، موجب کاهش درآمد و افزایش هزینه‌های مربوطه خواهد شد. درگذشت یکی از افراد خانواده علاوه بر فشارهای روانی، می‌تواند فشارهای مالی بزرگی را نیز به خانواده تحمیل کند و شرایط را بیش از بیش غیرقابل تحمل خواهد کرد. استفاده از بیمه‌های متناسب نظیر بیمه پزشکی، بیمه بیماریهای خاص، بیمه عمر و انواع دیگر بیمه، می‌تواند شرایطی آسانتر برای خروج از بحرانها فراهم کند.


 برنامه ریزی مالیاتی

کانادا یکی از کشورهایی است که دارای بالاترین میزان مالیات دریافتی از شهروندان است. یک فرد کانادایی با درآمد متوسط، بیش از 40 درصد از درآمد خود را بابت مالیات بردرآمد و مالیات بر خرید پرداخت می‌کند و این موضوع موجب جلوگیری از افزایش ثروت فرد و خانواده خواهد شد. برنامه ریزی مالیاتی و بازنگری مالیاتی کمک خواهد کرد تا یک استراتژی مناسب برای کاهش مالیات سالیانه بکار گرفته شود. نظر به اینکه قوانین مالیاتی بطور مداوم در حال تغییر است و شرایط مالی و درآمد خانواده نیز در حال تغییر است، برنامه ریزی مالیاتی فرآیندی است که باید تداوم داشته و درهر سال بازنگری شود.


 مدیریت نقدینگی و مدیریت بدهیها

در این بخش، میزان درآمد، نقدینگی فرد یا خانواده و میزان تعهدات و بدهی‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد. آنچه که با دقت مورد بررسی قرار می‌گیرد، محل هزینه کردن و خرج کردن این مقادیر و نحوه بازپرداخت بدهی‌ها است. با مدیریت موارد فوق محل هزینه‌ها را بهینه کرده و بازپرداخت بدهی‌های بد (Bad debt)، بدهی‌های که دارای بهره بالایی بوده و بدهی هایی که سررسید آنها نزدیک می‌شود، در الویت قرار داده می‌شود. بدهی بد (Bad debt) به بدهی هایی گفته می‌شود که دارای بهره بالایی بوده و محل هزینه کردن آنها دارای ارزش افزوده نباشد(مانند بدهی به کارت‌های اعتباری). درمقابل بدهی بد، بدهی خوب (Good debt) بدهی است که دارای بهره پایین بوده و برای سرمایه گذاریی هایی نظیر خرید خانه، گردش مالی مورد نیاز یک بیزینس و یا سرمایه گذاری خاص با درآمد مناسب استفاده شده اند.