یکی از راهکارهای مبارزه با چاقی و اضافه وزن انتخاب درست مواد غذایی است.
نکات مهم قبل از خرید مواد غذایی

- هنگامی که گرسنه هستید خرید نکنید؛ چرا که ممکن است مواد غذایی غیرضروری و یا پرکالری خرید کنید. -هنگامی که خسته هستید خرید نکنید؛ چرا که ممکن است توان طی مسافت برای خرید اقلام غذایی مناسب را نداشته باشید. – با برنامه و هدف برای خرید از منزل خارج شوید. – پول به اندازه لیست خرید و نه بیشتر همراه داشته باشید. – فریب ظاهر و بسته‌بندی برخی اقلام مواد غذایی پر کالری را نخورید. – هنگام خرید مواد غذایی بسته‌بندی شده به پروانه ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تاریخ تولید و انقضاء آن توجه کنید. – به ترکیبات و میزان کالری ماده غذایی خریداری شده توجه کنید.

- همیشه به اندازه نیاز خرید کنید و از انبار کردن مواد غذایی در منزل خودداری کنید. – هنگام خرید اقدام به خوردن مواد غذایی خصوصا اسنک‌ها و سایر تنقلات بی‌ارزش مانند چیپس و پفک نکنید. – اگر مدت زمان خرید شما به طول انجامید حتما مقداری آب سالم و بهداشتی بنوشید؛ چرا که بعضا احساس تشنگی با احساس گرسنگی اشتباه گرفته می‌شود و شما به تصور اینکه گرسنه‌اید مقدار زیادی غذا می‌خورید.

- سعی کنید مواد غذایی تازه خریداری کنید و از خرید مواد غذایی کنسرو شده و غذاهای آماده که معمولا کالری بالا دارند، اجتناب کنید. – سهم بیشتری از خرید خود را به میوه و سبزی اختصاص دهید. – حجم‌های کوچک مواد غذایی را خرید کنید. برای مثال غذاهای نیم‌پرس و یا ساندویچ‌های کوچک را انتخاب کنید.

نکاتی که باید در هنگام خرید مواد غذایی گروه متفرقه به آن توجه داشت:

گروه متفرقه شامل انواع سس‌ها، روغن‌ها، نوشابه‌های گازدار و آب‌میوه‌های صنعتی و … هستند که به دلیل داشتن کالری بالا باید در مصرف آن جوانب احتیاط را رعایت کرد.

- سعی کنید تا حد امکان از انواع روغن‌ها کم خریداری کنید و روغن‌های خریداری شده برای مصارف مختلف متفاوت باشد. (روغن مایع سرخ‌کردنی، روغن زیتون و …) – روغن زیتون، روغن هسته انگور و … مانند سایر روغن‌ها دارای انرژی بالایی است. اگرچه این روغن‌ها در مقایسه با سایر روغن‌ها خواص بیشتری دارند اما در مصرف این روغن‌ها هم باید احتیاط کرد؛ چرا که از نظر میزان کالری با سایر روغن‌ها تفاوتی ندارد.

- از خرید انواع سس‌ها بویژه سس‌های پرچرب خودداری‌ کنید. سس‌های کم‌چرب کالری کمتری دارند. – به جای خرید انواع نوشابه‌های گازدار و آبمیوه‌های صنعتی دوغ کم‌ نمک و بدون گاز خریداری کنید. – به جای خرید انواع چیپس و پفک و پاستیل و سایر تنقلات بی‌ارزش مقداری آجیل کم‌ نمک و یا بی‌نمک خریداری کنید. – خرید انواع شیرینی، کیک، شیرینی‌های خامه‌ای، شکلات و آبنبات را محدود کنید. – در صورت تمایل به خرید انواع شیرینی بهتر است از انواع شیرینی بدون خامه، کم‌چرب و کم شیرین با سایز کوچک استفاده کنید. – خرید و مصرف قند و شکر را کاهش دهید. – استفاده بی‌رویه از کشمش و خرما به جای قند هم می‌تواند کالری زیادی به بدن شما وارد کند. – انواع پیراشکی، باقلوا و سمبوسه دارای کالری زیاد است. خرید و مصرف آن با احتیاط باشد.

نکاتی که باید هنگام خرید گروه نان و غلات به آن توجه داشت:

- بهتر است نان‌های سبوس‌دار مانند سنگک و نان جو خریداری کنید. – خرید انواع نان‌های سفید مانند نان‌های فانتزی، باگت و نان لواش را محدود کنید. – به جای ماکارونی‌های ساده بهتر است از انواع سبوس‌دار وغنی‌ شده با آهن و ویتامین‌ها خریداری شود. – از خرید انواع ماکارونی و رشته‌های فله خودداری کنید.

نکاتی که باید هنگام خرید گروه گوشت، حبوبات و تخم‌مرغ رعایت کرد:

- قسمت‌هایی از گوشت که دارای استخوان هستند مانند قلوه‌گاه و گردن دارای چربی زیاد است بنابراین خرید و مصرف آنها را محدود کنید. – توصیه می‌شود چربی‌های قابل رویت گوشت را قبل از مصرف جدا کنید. – از خرید گوشت‌های چرخ شده و پرچرب خودداری کنید و ترجیحا گوشت لخم را در منزل چرخ کرده تا اطمینان حاصل کنید که چربی اضافه ندارد. – به جای خرید انواع گوشت قرمز بهتر است ماهی و مرغ و ماکیان خریداری کنید.

- سعی کنید گوشت‌هایی خرید کنید که چربی قابل رویت آن کم باشد؛ چرا که گوشت‌ها معمولا مقدار زیادی چربی غیرقابل رویت هم دارند. – از خرید انواع همبرگرهای آماده خودداری کرده و خرید سوسیس و کالباس را بسیار محدود کنید. – خرید امعاء و احشاء، مغز و زبان و کله‌ پاچه را به دلیل داشتن چربی زیاد محدود کنید. – حبوبات را در اولویت خرید خود قرار دهید. – مرغ‌های بسته‌بندی، بهداشتی و بدون پوست خریداری کنید.

نکاتی که باید در هنگام شیر و لبنیات رعایت کرد:

- خرید شیرهای ساده بر شیرهای طعم‌دار اولویت‌ دارد. – شیر و ماست کم‌چرب خریداری کنید. – بهتر است از انواع دوغ ساده و بدون گاز مثل دوغ کفیر خریداری کنید. – از خرید انواع پنیرهای پرچرب، خامه‌ای و پنیر پیتزا خودداری کنید. – مصرف بستنی را به حداقل برسانید و در صورت تمایل بستنی‌های ساده و پاستوریزه و بدون شکلات را انتخاب کنید. بستنی‌های سنتی معمولا چربی و قند بیشتری دارند.

 

 

راه های پیشنهادی شما برای جلوگیری از به هدر رفتن مواد غذایی چیست؟

1- برآورد دقيقي از ميزان اسراف و هدر رفت مواد غذايي در سطح عمده فروشي، خرده فروشي و مصرف كننده از طريق اجراي طرح هاي مطالعاتي براي رسيدن به يك آمار دقيق و قابل اعتماد در كشورمان.

 

2- اجراي برنامه هاي تضمين كيفيت كه يكي از بخش هاي بسيار مهم عمليات بسته بندي است و شامل تمام خصوصيات محصول و توليد آن مي شود در كليه واحدهاي توليدي و فرآوري. بدين ترتيب كه تركيبات، مشخصات، فرآيند، بسته بندي، نگهداري، توزيع، سالم بودن از نظر ميكروبيولوژي، بهداشت تجهيزات و كنترل آفات و جوندگان مرتبط با محصول را در بر مي گيرد. اين كار مجموعه اي است كه درست انجام نگرفتن آن مي تواند اثر قابل توجهي بر سلامت اقتصادي، رقابت و حتي حيات شركت يا واحد توليدي داشته باشد. برنامه تعيين كيفيت بايستي اين اعتماد را بوجود آورد كه هر چيزي درست و به موقع انجام شده است.

 

3- استفاده از روش بسته بندي خاص براي هر گروه از محصولات مثلا بسته بندي تحت خلاء براي مواد غذايي حساس به اكسيژن.

 

4- استفاده از پوشش هاي خوراكي (بيوپليمرها) در بسته بندي مواد غذايي.

 

5- استفاده از بسته بندي هاي كوچك و آماده مصرف با داشتن برچسب مناسب در مورد نوع غذا، نحوه مصرف و شرايط نگهداري آن.

 

6- آموزش مردم براي خريد مواد بسته بندي شده به اندازه وعده هاي غذايي خود با توجه به تاريخ مصرف و مدت ماندگاري آن.

 

7- تشويق و ترغيب سرمايه داران براي بهره گيري از انواع روش هاي مدرن بسته بندي مانند خلاء ، اتمسفر تغيير يافته و بكارگيري روش هاي كيفي مرتبط با آن.

 

8- استفاده از روش هاي اصولي و علمي بازاريابي براي صدور بهتر كالاها به كشورهاي مقصد.

 

 

چگونگی تحلیل نیاز مشتری

دانستنی های خرید، نگهداری، پخت وپز و بسته بندی مواد غذایی

 


دانستنی های خرید، نگهداری، پخت وپز و بسته بندی مواد غذایی

یکی از عوامل تضمین کننده سلامت در زندگی، سلامت غذایی است که می خوریم؛ یعنی توجه به کیفیت غذا باید از مرحله خریدن مواد اولیه غذا تا خوردن آن رعایت شود. نوشتن از اینکه چه غذاهایی سالم هستند و هر محصولی را باید چگونه بخریم، نگهداری کنیم، بپزیم و حتی بخوریم به صدها صفحه خالی نیاز دارد و نمی توان همه آنها را در دو صفحه گنجاند ولی در این دو صفحه سعی می کنیم مهم ترین نکاتی را که باید در مورد بسته بندی، نگهداری و خرید محصولات غذایی پرمصرف رعایت شود، از متخصصان امر جویا شویم...

 

 

● وقتی خرید می روید...

 

▪ اگر قصد خرید محصولاتی مثل مرغ، ماهی، گوشت یا سایر موادغذایی فاسد شدنی و منجمد را دارید و می دانید که فاصله زمانی خرید کردن تا بازگشت به منزل تان زیاد است، یک ظرف مخصوص نگهداری یخ که کمی یخ درونش ریخته اید با خود به همراه داشته باشید تا مواد فاسدشدنی تان را درون آن قرار دهید.

▪ هنگام خرید، شوینده ها و خوراکی ها را جدا از هم بگذارید.

 

▪ قبل از خرید موادغذایی فاسدشدنی از داشتن جای کافی در یخچال و فریزر برای نگهداری شان مطمئن شوید.

▪ فرآورده های گوشتی تازه یا منجمد را از فروشگاه ها و مغازه هایی که تمیز هستند و فروشندگان شان اصول بهداشتی را رعایت می کنند، خریداری کنید.

 

▪ قوطی ها و بسته های غذایی سوراخ یا پاره را نخرید.

▪ از فروشگاه هایی خرید کنید که گوشت های خام، پخته یا نیمه پخته را از یکدیگر جدا گذاشته اند.

 

▪ با تاخیر زیاد در رساندن موادغذایی فاسدشدنی به منزل باعث فاسد شدن آنها نشوید.

▪ اگر می خواهید کالباس را به صورت باز خریداری کنید، از خریدن کالباس های لزج و بدبو خودداری کنید.

 

▪ از خرید کالباس با لکه های سیاه و سبز بپرهیزید.

▪ کالباس، سوسیس و همبرگرهایی را بخرید که درصد گوشت بالاتری دارند.

 

▪ یادتان باشد که هر چه مقدار نان خشک یا آرد به کار رفته در سوسیس بیشتر باشد، هنگام پخت حجمش کمتر می شود.

▪ به هیچ عنوان سوسیس و کالباس های فاقد مهر استاندارد و پروانه ساخت وزارت بهداشت را نخرید.

 

▪ رنگ کدر و چسبندگی هم نشانه فاسد بودن سوسیس یا کالباس است.

 

 

● اصول نگهداری از موادغذایی

▪ خوراکی ها و مواد شوینده و سمی را در یک قفسه قرار ندهید.

 

▪ گوشت های خام، سبزیجات و سایر موادغذایی را به صورت جداگانه در فریزر بچینید.

▪ گوشت و مرغ را در طبقه بالای فریزر نگذارید تا در صورت سوراخ شدن بسته بندی، آبشان روی موادغذایی دیگر نریزد.

 

▪ اگر به خاطر مضرات مایکروفر نمی خواهید از این وسیله برای یخ زدایی مواد فریز شده تان استفاده کنید، بهتر است که آنها را در مقادیر کمتر و نازک تر بسته بندی کنید تا خیلی معطل باز شدن یخ شان نشوید.

▪ قبل از قرار دادن موادغذایی پخته شده درون یخچال اجازه دهید که کاملا سرد شوند و برای جلوگیری از فسادشان در این مدت، آنها را درون یک ظرف بزرگ در باز بریزید تا زودتر خنک شوند.

 

▪ خشکبار و ادویه ها را در محیط های گرم و مرطوب قرار ندهید.

▪ میوه ها، سبزیجات و موادغذایی دیگر را بدون پوشش در یخچال قرار ندهید.

 

 

● قوانین پخت و پز سالم

 

▪ قبل از اقدام به آشپزی دست خود را بشویید.

▪ از تمیزی وسایل مورد نیازتان مطمئن شوید.

 

▪ از چاقو و تخته جدا برای خرد کردن گوشت و سبزیجات استفاده کنید.

▪ به موقع اقدام به آشپزی کنید تا از خوردن گوشت های نیمه پخته جلوگیری شود.

 

▪ از مواد اولیه سالم و بهداشتی برای تهیه غذای تان استفاده کنید.

▪ دفعات خوردن گوشت به صورت کباب یا سرخ شده را در هفته کاهش دهید. این کار به خاطر مضرات خوردن گوشت های نیمه پخته به شما توصیه می شود.

 

▪ سوسیس یا کالباس را به همراه نوشیدنی های حاوی ویتامین C بخورید تا ویتامین C مانع از تولید ترکیبات نیتروزآمین (سرطان زا) در بدن تان شود.

استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی و انواع سموم دفع آفات در کشاورزی به منظور کشت و پرورش موادغذایی عوارض مختلفی را برای سلامت انسان به همراه دارند. کودهای شیمیایی سرطان زا که برای رشد سریع اکثر میوه ها به کار می رود بلای جان محصولات کشاورزی و سلامت مردم شده اند و لازم است متصدیان امر، کودهای کمپوست، آلی یا ارگانیک را که به مراتب کم ضررتر از کودهای شیمیایی هستند، جایگزین آنها کنند. شاید جالب باشد که بدانید کادمیوم و نیترات موجود در کودهای شیمیایی، که یارانه قابل توجهی به آن اختصاص داده شده است، عامل بسیاری از سرطان ها در کشور است و باز هم بد نیست که بدانید مصرف بیش از حد سموم دفع آفات در شمال کشور سبب ابتلای بسیاری از هم وطنان شمال نشینمان به سرطان معده شده است. باقی ماندن این سموم و کودها در بافت میوه و سبزیجات موجب بدطعم شدن آنها می شود و ما نمی توانیم به شما بگوییم که میوه نخورید یا سبزی مصرف نکنید اما رعایت این چند نکته را به شما توصیه می کنیم:

 

▪ از خریدن میوه های خیلی درشت خودداری کنید.

▪ از خریدن سبزیجات غده ای درشت مثل سیب زمینی، هویج یا پیاز پرهیز کنید. به طور معمول هر کیلو سیب زمینی یا پیاز باید ۷ تا ۹ عدد از این محصولات را دربربگیرد.

 

▪ سیب زمینی های با رنگ روشن تر سالم ترند، پس هنگام خرید توجه کنید که سیب زمینی های با پوست خیلی تیره و کدر را انتخاب نکنید.

▪ پیازهایی را بخرید که در قسمت بالا (بخش خروج جوانه) باریک تر باشند.

 

▪ حواس تان باشد که میوه های تکثیریافته با کودهای شیمیایی مثل سیب با گلابی یا حتی سیب زمینی بعد از بریده شدن به سرعت تغییر رنگ داده و تیره می شوند.

▪ کودهای شیمیایی و سموم دفع آفات، باعث کاهش آنتی اکسیدان موجود در میوه ها و سبزیجات و در نتیجه بی طعم شدنشان می شوند بنابراین میوه های بی مزه را نخورید.

 

▪ سبزی های برگ درشت و سفت را انتخاب نکنید.

▪ قبل از مصرف میوه ها و سبزیجات، آنها را به خوبی شسته و ضدعفونی کنید.

 

 

 

دکتر مریم هاشمی/ متخصص علوم و صنایع غذایی

● نکاتی درباره غذاهای آماده و نیمه آماده

زندگی ماشینی و شاغل بودن تعداد زیادی از خانم ها و کمبود وقت برای تهیه غذاهای خانگی و سنتی، عرصه را برای تولید و مصرف محصولات غذایی نیمه آماده از جمله سیب زمینی های سرخ کرده، انواع ناگت های مرغ و میگو و سایر فرآورده های گوشتی و حتی سبزیجات فریز شده، گسترده کرده است. چیزی که در این بین مهم است نحوه نگهداری و مصرف این گونه محصولات است.

 

 

مصرف کنندگان باید دقت داشته باشند که محصول منجمدی که از فروشگاه خریداری می کنند باید با حداقل تغییر و تا حد امکان کمترین تغییر دما به منزل برسد بنابراین باید خریدها یشان را طوری برنامه ریزی کنند که محصولات نیمه آماده منجمد آخرین خریدشان باشد و بعد از آن بلافاصله به منزل برگردند و آنها را درون فریزر قرار دهند و اگر مدت زمان زیادی بیرون بودند و یخ محصول باز شد، بهترین توصیه به مصرف آن است نه مجددا فریز کردنش. در بین موادغذایی منجمد، سبزی ها به خاطر بافت ظریف شان از حساسیت بالاتری برخوردارند و باید کمتر در هوای محیط بمانند. ضمن اینکه اگر شما سبزی را به صورت تازه تهیه کرده اید و قصد نگهداری طولانی مدت آن را دارید، بهتر است قبل از فریز کردن آن را کمی حرارت دهید (حرارت، نه سرخ کردن) تا آنزیم های مضرش غیرفعال شود، کاری که معمولا در کارخانه های سالم و بهداشتی انجام می شود.

 

در مورد فرآورده های گوشتی مثل سوسیس یا کالباس هم بهتر است که نوع وکیوم شده آنها را خریداری کنید و اگر کالباس را به صورت باز تهیه می کنید، کمتر از ۲ روز آن را بخورید. توجه داشته باشید که توصیه به خرید و مصرف تازه به تازه سوسیس و کالباس است و نگهداری طولانی مدت آنها پیشنهاد نمی شود.

 

یکی از مهم ترین و اساسی ترین نکاتی هم که باید مدنظر داشته باشید این است که سوسیس و کالباس را به هیچ عنوان نباید سرخ کنید. شما می توانید سوسیس را با حرارت غیرمستقیم یا بخار بپزید و از سرخ کردن آن به شدت اجتناب کنید زیرا حرارت بالا و سرخ کردن سوسیس باعث سرطان زا شدنش می شود. در مورد کالباس هم که پخت و پز به هیچ عنوان سفارش نمی شود زیرا کالباس در کارخانه حرارت لازم برای پخت را می بیند و نگه دارنده های لازم هم به آن اضافه می شود بنابراین ادعای افرادی که می گویند کالباس باید سرخ شود چون قطرش از سوسیس بیشتر است و در کارخانه به خوبی پخته نمی شود، کاملا بی اساس است.

 

 

و به عنوان آخرین نکته اینکه تمام موادغذایی، چه تازه و چه منجمد، را زود به زود مصرف کنید و از انبار کردن چند ماهه آنها در فریزر بپرهیزید و بسته های غذایی را به اندازه نیاز خانواده تان تهیه کنید تا مجبور به باز کردن چند باره یخ آنها نشوید.

 

دکتر فوژان بدیعی/ متخصص علوم و صنایع غذایی

 

ویژگی های یک بسته بندی سالم در صنایع غذایی

یکی از مهم ترین نکاتی که باید هنگام خرید یک محصول غذایی به آن توجه کرد، این است که آیا محصول مورد نظر درون یک بسته بندی سالم، ایمن و استاندارد قرار دارد یا نه. اما اینکه یک بسته بندی سالم چه ویژگی هایی باید داشته باشد و آیا محصولاتی که استفاده می کنیم از بسته بندی سالمی برخوردار هستند یا نه و طریقه استفاده صحیح از ظروف خاص را می توانید با خواندن گفتگوی ما با خانم دکتر فوژان بدیعی، متخصص علوم و صنایع غذایی و عضو هیات علمی سازمان تحقیقات کشاورزی وابسته به وزارت جهاد کشاورزی، دریابید.

 

 

▪ خانم دکتر! یک بسته بندی سالم چه ویژگی هایی باید داشته باشد و خریداران هنگام خرید باید به چه نکاتی توجه کنند؟

ـ یک بسته بندی سالم باید علاوه بر داشتن ویژگی های ظاهری مطلوب و مناسب، از جنسی انتخاب شده باشد که اثر نامطلوبی روی ماده غذایی نگذارد و از آن ماده غذایی در برابر عوامل محیطی محافظت کند. مصرف کنندگان باید هنگام خرید توجه داشته باشند که بسته بندی محصول مخدوش یا پاره نباشد زیرا وجود هر گونه سوراخ یا روزنی موجب ورود انواع میکروب ها از محیط اطراف به درون محصول و در نتیجه تغییر کیفیت و کاهش سلامت اش می شود. همچنین مصرف کنندگان باید از خرید قوطی کنسروهای باد کرده، زنگ زده یا فرو رفته هم خودداری کنند. آنها حتما باید توجه داشته باشند که اطلاعات کافی اعم از تاریخ تولید و انقضا، مهر استاندارد و پروانه ساخت از سوی وزارت بهداشت روی بسته ها درج شده باشد. دقت داشته باشید که در نظر گرفتن تاریخ تولید و انقضا در فصول گرم سال اهمیت بیشتری دارد.

 

 

 

▪ محصولاتی مثل سوسیس یا کالباس که بسته بندی تعریف شده و خاصی ندارند، چه طور؟ چگونه باید یک فرآورده گوشتی سالم مثل سوسیس یا کالباس را بشناسیم؟

ـ ببینید، محصولاتی مثل سوسیس و کالباس هم از قانون داشتن یک بسته بندی سالم مستثنا نیستند. هم وطنان عزیز باید توجه داشته باشند که سوسیس، کالباس یا همبرگری که می خرند، درون بسته بندی ها وکیوم شده و بدون پارگی باشند و همه مواردی که گفتیم مثل تاریخ تولید و انقضا روی شان درج شده باشد. مصرف کنندگان باید تا حد امکان از خرید کالباس به صورت فله ای خودداری کنند و اگر هم مجبور به خرید فله ای کالباس شدند، توجه داشته باشند که مغازه دار از انواع روکش دار به آنها بدهد نه آنهایی را که بدون هیچ پوششی درون یخچال گذاشته است.

 

 

 

▪ در مورد بطری های آب، چه طور؟ بطری هایی را بعضا می بینیم که ساعت ها بیرون مغازه در معرض نور خورشید قرار دارند؛ آیا تابش نور خورشید بر این بطری های پلاستیکی تاثیری بر کیفیت آب نمی گذارد؟

ـ به هیچ وجه. بطری های آب پلاستیکی موجود در بازار معمولا از جنس پلاستیک PET است. پلاستیکی که ویژگی های منحصر به فردی دارد و به خاطر شفافیت و قدرت شکل پذیری اش در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می گیرد. این پلاستیک ها ماده های ایمنی هستند که مطالعات علمی زیادی در سراسر دنیا روی آنها انجام شده و هیچ کدام به روشنی دلیلی برای زیان بار بودن شان ارایه نکرده اند.

 

 

▪ این درست؛ اما آب هم به نوبه خود نوشیدنی سالمی است. اگر این بطری های پلاستیکی حاوی دوغ یا نوشابه های گازدار هم باشند، باز هم بی ضررند؟

ـ بله. پلاستیک های PET نسبت به گاز و رطوبت غیرقابل نفوذ هستند و براساس مطالعات دقیقی که نتایج اش مورد تایید FDA هم قرار گرفته، مواد موجود در این بطری ها روی انواع نوشیدنی ها کاملا بی اثرند.

 

 

▪ خیلی ها پس از خالی شدن بطری ها درونش آب می ریزند و آن را درون یخچال یا فریزر برای یخ زدن قرار می دهند و بعضی ها هم آب لیمو و آب غوره شان را درون بطری ها ریخته و در معرض نور آفتاب قرار می دهند، این کار ضرر ندارد؟

ـ از نظر علمی این پلاستیک ها وقتی در دمای خیلی بالا قرار می گیرند، از خودشان مواد سمی آزاد می کنند نه در هوای سرد یخچال یا فریزر. اما به هر حال این بطری ها یکبار مصرف هستند و از نظر بهداشتی بهتر است که دور انداخته شوند ولی هنوز قانونی مبنی بر سرطان زا بودن در اثر مصرف مجددشان به اثبات نرسیده است.

 

در مورد ریختن آب لیمو و آب غوره هم قضیه همین طور است. بهتر است که مردم ظروف شیشه ای را برای نگهداری این گونه مواد اسیدی انتخاب کنند اما باید این را هم بگویم که اگر آب، نوشابه یا دوغی که هنوز در بسته است و درون این بطری های PET قرار دارد، در معرض نور آفتاب قرار بگیرد، هیچ اشکالی ندارد زیرا نفوذ موادشیمیایی این بطری ها به درون مواد داخلش اش در اثر نورآفتاب خیلی کمتر از حد مضر استاندارد است.

 

▪ خانم دکتر! از بحث بطری ها خارج شویم و به ظروف پلاستیکی قابل استفاده در مایکروفر بپردازیم. آیا این ظروف پلاستیک در اثر حرارت زیاد صدمه نمی بینند و سلامت غذا را به خطر نمی اندازند؟

 

ـ همه انواع پلاستیک قابل استفاده در مایکروفر نیستند اما انواعی که در آنها پلاستیک PET به کار رفته، قابلیت حرارت دادن را دارند و مشکلی برای غذا ایجاد نمی کنند اما باید توجه داشته باشید که هیچ گاه ظروف پلاستیکی معمولی را که در اثر حرارت و گرمای زیاد از خود دی اکسین سرطان زا تولید می کنند، درون مایکروفر قرار ندهید. فقط از ظروفی که برچسب مخصوص استفاده در مایکروفر دارند، استفاده کنند و نان و سایر مواد خوراکی تان را قبل از قرار دادن در مایکروفر از نایلون درآورید زیرا برخی از انواع پلاستیک ها در نتیجه حرارت بالا عوارض جبران ناپذیری روی غدد داخلی بر جای می گذارند. بنابراین بهتر است از ظروف شیشه ای و پیرکس در مایکروفر استفاده کنید و موادغذایی تان را قبل از یخ زدایی درون مایکروفر از نایلون درآورید.

 

▪ حرف آخر؟

 

ـ حرف آخر اینکه مردم هنگام خرید باید خیلی دقت کنند و از خریدن اجناس به صورت فله ای، باز، بدون مهر استاندارد و پروانه ساخت از وزارت بهداشت، خودداری کنند. همچنین به هیچ وجه موادغذایی مانند انواع سبزیجات که درون بسته بندی شان تغییر رنگ یا شکل داده اند را نخرند و خوراکی هایی که احتمال فسادشان بالاست را بعد از خرید به سرعت در شرایط مناسب قرار داده و تا تاریخ مشخص شده روی محصول، نگهداری کنند.

 

 

دکتر سیدامیرمحمد مرتضویان/ متخصص محصولات لبنی و پروبیوتیک ها و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی

 

 

● تاریخ انقضای لبنیات را جدی بگیرید

 

لبنیات، مخصوصا ماست، شیر و پنیر، از جمله محصولاتی هستند که همیشه و در اکثر خانه ها یافت می شوند و به خاطر حساسیت و فسادپذیری بالا، باید هنگام خرید و نگهداری آنها دقت کنیم. برای اینکه اطلاعات بیشتری در مورد ویژگی های یک محصول لبنی سالم و نحوه نگهداری آن پیدا کنیم، پای صحبت های دکتر سیدامیرمحمد مرتضویان، متخصص محصولات لبنی و پروبیوتیک ها و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، نشسته ایم.

 

▪ آقای دکتر! یک محصول لبنی سالم باید چه ویژگی هایی داشته باشد؟

 

ـ بهتر است از نوع بسته بندی لبنیات شروع کنیم. یک بسته بندی سالم باید اهداف مختلفی از جمله دربرگرفتن محصول، ارتباط با مصرف کننده و عامل فروش بودن و مهم تر از همه حفاظت و ایمنی محصول و نگهداری آن با تمام ویژگی هایش بدون تغییر تا تاریخ انقضا را داشته باشد. تا حد امکان باید به اندازه مناسب محصول را در ظرف اش بریزند و محصولات پرچرب باید در بسته هایی مقاوم به نور و اکسیژن قرار گیرند زیرا اکسیژن و نور مستقیم باعث اکسیداسیون چربی می شود. این مقاومت به نور و اکسیژن باید حتما در مورد محصولات غنی شده با ویتامین، فرآورده های میوه ای و رنگ های مجاز هم رعایت شود. مصرف کنندگان باید توجه داشته باشند که اگر ماست یا شیر غنی شده با میوه ای که می گیرند تغییر رنگ داده باشد، یعنی بد یا بی رنگ شده باشد، به این معنی است که آن محصول از بسته بندی سالمی برخوردار نیست.

 

 

همچنین بسته بندی لبنیات باید از استحکام فیزیکی خوبی هم برخوردار باشد و اگر مثلا شیر کارتنی می خرید، کارتن آن له یا تا نشده باشد. شیرها و دوغ های کیسه ای هم باید در کیسه هایی با دوخت مناسب قرار بگیرند و از درون کیسه شان به بیرون نشت نکنند. در صورت مشاهده هر گونه نشتی از نایلون دوغ یا شیر از خریدن آنها جدا خودداری کنید زیرا این درز به وجود آمده سبب ورود انواع آلودگی محیط بیرون به داخل محصول مورد نظرتان می شود. در مورد پنیرهای موجود در قوطی های حلبی هم باید لاک قوطی به محصول مقاوم باشد و شما نباید بعد از باز کردن بسته این نوع پنیرها قلع و فلز قوطی را مشاهده کنید. اگر این طور بود از خیر خوردن آن بگذرید که اگر این کار را نکنید خودتان را در معرض ابتلا به بیماری های مختلف قرار داده اید.

 

 

 

▪ پس بسته های پلاستیکی که برای پنیر یا خامه به کار می روند، هیچ ضرری برای سلامت بدن ندارند؟

ـ به هیچ وجه. اگر بسته ها و پوشش آلومینیومی رویشان پاره یا سوراخ نشده باشند و نور و هوای بیرون به درون بسته ها راه نداشته باشد، می توان محصول را بدون هیچ دغدغه ای مصرف کرد.

 

 

▪ از بحث بسته بندی که بگذریم، یک مصرف کننده به چه نکات دیگری باید توجه کند؟

ـ یکی دیگر از مهم ترین نکاتی که یک مصرف کننده در موردخرید هر نوع محصول خوراکی باید رعایت کند، توجه به نکات ذکرشده روی برچسب محصول است. این توجه در مورد لبنیات باید خیلی دقیق تر باشد و اگر مشتری دید که تاریخ انقضای محصول همان روز است یا تنها یک روز به تاریخ انقضای مثلا شیر، خامه یا ماست باقی مانده است، از خرید آن خودداری کند. خریدار باید جدول ترکیبات تغذیه ای و مثلا میزان نمک یا چربی را در محصولی مثل دوغ روی بسته اش ببیند.

 

 

 

▪ چربی این شیرهایی که در بسته های نایلونی هستند و پس از کمی مصرف به پلاستیک می چسبد، باعث فساد بقیه شیر نمی شود و آیا بهتر نیست از ظروف شیشه ای یا آلومینیومی برای فروش شیر استفاده کنند؟

ـ ببینید، جدا شدن چربی از شیر به علت خوب همگن نشدن آنهاست و همان طور که می دانید تاریخ مصرف شیرهای نایلونی تنها ۲ یا ۳ روز است و مصرف کننده قبل از اکسیدن شدن چربی و فساد شیر آن را مصرف می کند و در مورد شیشه یا آلومینیوم هم باید بگویم که خیر. این بسته بندی های نایلونی هم سبک تر، ارزان تر و قابل انعطاف تر از شیشه یا آلومینیوم هستند و حتی مزیت بیشتری نسبت به شیرهای کارتنی دارند چون قابل بازیافت تر هستند بنابراین اگر تنها کمی دقت هنگام دوخت مناسب این کیسه ها به خرج داده شود، می توان آنها را بهترین پوشش برای شیرهایی با ماندگاری کوتاه دانست.

 

 

 

▪ پس اینکه می گویند شیرهای با تاریخ مصرف زیاد ارزش تغذیه ای پایین تری دارند، درست است؟

ـ خیر، این شیرها با درجه ۱۴۵ تا ۱۵۰ برای ۲ تا ۳ ثانیه حرارت می بینند و این حرارت برای کشتن میکروب ها کافی است و چون بلافاصله سرد می شوند، ارزش تغذیه ای شان کم نمی شود. از طرفی فرآیند گرما و استریل باعث افت قابل ملاحظه خواص شیر نمی شود و چون در برخی موارد مثل توزیع شیر در مدارس یا همراه داشتن شیر در سفرهای طولانی، افراد به شیرهایی با تاریخ ماندگاری طولانی نیاز دارند بنابراین تولیدکننده هم باید نیاز جامعه را در تولیداتش در نظر بگیرد.

 

 

اما نکته مهم دیگر، نگهداری این محصولات است. خریدار می تواند تا قبل از زمان باز کردن شیر آن را در دمای محیط نگهداری کند اما بلافاصله پس از باز شدن باید آن را درون یخچال بگذارد و ظرف ۲ تا ۳ روز هم مصرف اش کند زیرا این گونه شیرها در محیط استریل هستند و در مواجهه با هوای محیط به سرعت آلودگی آن را جذب می کنند. به همین خاطر محصولات با تاریخ ماندگاری زیاد و محصولات لبنی پرچرب باید بعد از باز شدن در یخچال نگهداری و سریع مصرف شوند.

 

● چکیده ؛

امروزه مدیران برای اداره سازمانی خود با لشکری از محققان و دانشمندان پشتیبانی می شوند . این محققان اگرچه مستقیما در میدانهای رقابتی حضور ندارند ولی نقش آنها طراحی و در اختیار گذاشتن ابزاری است که مدیران را برای پیروزی در این رقابتها مجهز می کند . در عصری که رویکرد " مشتری مداری " جای تولید انبوه را در ایجاد مزیتهای رقابتی گرفته است ، شناخت " نیاز بازار " یک مدخل اصولی برای ورود به استراتژی رقابتی به شمار می آید .

این مقاله ضمن طرح نگرشهای جدید به این موضوع ، یک روش کاربردی برای تحلیل نیاز بازار ارائه می کند . نتایج این روش که بر نظریه " بازی استاندارد جان نیومن " متکی است ، اطلاعات ذیقیمتی برای تدوین استراتژی محصول در اختیار گذاشته و مکملی برای روشQDF به شمار می آید .این مقاله به منظور بررسی نحوه کارکرد روش پیشنهادی ، نتایج به کارگیری آن در مقیاس محدود را ارائه می کند . این نتایج به روشنی کارآیی روش پیشنهادی را نشان می دهند.

● معرفّی

اغلب ما مدیران در مورد آنچه باید برای مشتریان خود تولید کنیم در اشتباه هستیم . در نگرش سنتی ، کسب و کار ، فرایند خرید و فروش کالا وخدمات در مقابل پول تلقی می شود، ولی این تغییر تدریجا کارایی خود را در پشتیبانی از رویکرد های جدید مدیریتی از دست داده است . طی دهه گذشته ، در سایه رویکرد های جدید مدیریتی که در آن حدی برای مشتری مداری وجود ندارد ؛ یک تغییر اساسی در مفهوم کسب وکار پدید آمده است .

در بستر این مفهوم ، فرایند اصلی کسب و کارتولید ارزش است که در مقابل رضایت و وفاداری به مشتری فروخته می شود وتبادل کالابا پول تنهامحملی نمادین برای این فرایند به شمار می آید. مشتری امروز پول خود را برای فرآورده شما نمی پردازد، بلکه آنچه او متقاضی و مستحق دریافت آن است ارزشی است که از دریافت کالا و یا خدمات مورد نظر نصیب وی می گردد. در مقابل ، آنچه تولید کننده کالا و خدمات برای فرآورده خود دریافت می کند ، رضایت و وفاداری مشتری است ومیزان پول دریافتی " بها " صرفا شاخصی برای نشان دادن میزان اعتماد مشتری به حساب می آید. واحدهای کسب وکار در فضای رقابتی شدید، تنها در پناه این اعتماد و وفاداری است که امکان ادامه بقا ورشد می یابند . دکتر " ارل نامان " مدیر عامل و بنیانگذار شرکت مشاوران " نامان و همکاران " طی مقاله ای در این خصوص می گوید : سازمانهایی که نسبت به رقبای خود ارزش بیشتری برای مشتری بیافرینند به موفقیت و کامیابی دست یافته ودر مقابل سازمانهایی که در این خصوص بد عمل کنند محکوم به شکست خواهند بود .

وی در ادامه می افزاید : بنابراین درک و مدیریت ارزشهای مورد نظرمشتری یک مقوله مهم استراتژیک به شمار می آید . در این نگرش ،هدف استراتژی رقابتی سازمانها ، تولید ارزش بیشتر برای مشتری است و فرصتهاو تهدیدات استراتژیک در این راستاست که معنا می گیرند . مهم، شناخت ارزش گذرنامه و ورود به این دیدگاه است .

● ارزش از دیدگاه مشتری

در فرهنگ لغات ، معانی متعددی برای واژه ارزش ذکر شده است ، در این میان آنچه با بحث ما نزدیکی زیادی دارد از ارزش با مفهوم میزان مفید بودن یا می کند . مفهوم دیگر ارزش ، میزان برابری با بهای آن قید شده است . این تعابیر نمایانگر یک ارتباط مستقیم مابین ارزش و رضایت بوده و اگر به درستی به آن توجّه شود ماهیت کار ساز بودن آن در محیط رقابتی آشکار می شود . " دکتر بیکن " الگویی برای نشان دادن ساختار مفهوم ارزش ارائه کرده است . در این الگو قیمت و مرغوبیت به عنوان اجزای اساسی متغیرهای اصلی مدل معرفی شده اند .

همچنین نتایج تحقیقی که اخیرا انجام گرفته است ، نشان می دهدکه وابستگی زیادی مابین سهام و میزان رضایت مشتری وجود دارد . این تجربه نیز سودمندی و کارایی عملی نظریه ارزش را نشان می دهد.

معیارهای ارزشی مولفه های جزیی تر مرغوبیت هستند . هر فرآورده ای واجد مجموعه ای از معیار های ارزشی است . تعداد این معیارها برحسب نوع فرآورده و بازار متفاوت است و بالغ بر ۵۰ تا ۱۰۰ مشخصه و گاهی بیشتر می شود . برای مثال ارزش یک فروشگاه زنجیره ای تابعی ازمحل نوع محصولات ، میزان خدمات ، کارکنان و البته قیمتهاست و هر یک ازاین معیارهای کلی نیز بهنوبه خود به چندین معیار جزیی تر توسعه می یابند .

بدیهی است همه این معیارها به یک نسبت در ایجاد رضایت مشتری نقش ندارند. تشخیص معیارهای اصلی و انگشت شماری که عوامل اصلی ایجاد ارزش را تشکیل می دهند امری بسیار مهم و ارزشمند است و جایگاه سازمان در محیط رقابتی را رقم می زند. همه این تلاشها برای این است که مشتری در مقابل انتخاب خود بالاترین ارزش ممکن را دریافت کند و بااین امر سیاست حفظ مشتری فعلی و جذب مشتری جدید محقق گردد .

ولی در عملکار بدین سادگی نیست . ارزش یک فرآورده از مطلوبیتهای خریدار برمی خیزد. هنگامی که شما در مورد معیارهای ارزشی یک تلویزیون بررسی می کنید، ملوبیتهای خریداران مجموعه های متفاوتی از مطلوبیتها را شکل می دهد. برای تحلیل نیاز بازار می بایستی مطلوبیتهای اصلی خریداران به خوبی شناخته شود. این مطلوبیتها مهمترین عامل تعیین کننده در تصمیم گیری و انتخاب خریدار به شمار می آید .

 

 

خرده فروشی/عمده فروشی مواد غذاییتصویر فروش مواد غذایی

صنعت خرده فروشی/عمده فروشی مواد غذایی شامل شرکت های دست اندر کار توزیع مواد غذایی برای مشتریان از طریق فروشگاه های خرده فروشی و عملیات عمده فروشی است. این شرکت ها شامل فروشگاه های زنجیره ای بزرگ، مغازه های کوچک مستقل و فروشگاه های ویژه مواد غذایی خاص است.

این صنعت تحت فشارهای رقابت جهانی و اولویت های متغیر مصرف کنندگان به سرعت تغییر می کند. بسیاری از فروشندگان مواد غذایی فعالیت های خود را به فروش سایر کالاهای عمومی (مانند پوشاک و لوازم الکترونیکی) و خدمات حرفه ای (لابراتوار عکاسی، داروخانه، تهیه غذاهای خانگی و غیره) بسط داده اند. فرایندهای تجاری هم به سرعت و متناسب با پیشرفت های حاصله در زمینه فناوری اطلاعات، تدارکات و عملیات رشد می کند.

کار در بخش خرده فروشی/عمده فروشی مواد غذایی

این صنعت ساعت های کار انعطاف پذیر، دستمزدهای بالا، مستمری، امنیت شغلی و درآمدی و مزایای عالی را فراهم می سازد. اکثر کارفرمایان بزرگ از کارکنانی استفاده می کنند که عضو اتحادیه هستند.

مجموعه وسیعی از مشاغل در زمینه رشته هایی مانند مدیریت فروشگاه، طراحی فروشگاه، بازاریابی، فناوری اطلاعات، املاک و مستغلات، داد و ستد، تدارکات، امور مالی و غیره موجود است. این مشاغل در فروشگاه های خرده فروشی یا مراکز توزیع و نیز دفاتر محلی یا کشوری وجود دارند.

این صنعت به دلیل رویه آموزش و ارتقاء از داخل معروف است و یکی از معدود مسیرهای شغلی باقیمانده است که در آن «پیشرفت» هدفی واقع بینانه و قابل دستیابی محسوب می گردد.

امکانات پیشرفت شغلی بی نهایت است! می توان کار را با فروشندگی پاره وقت آغاز کرد و و به مشاغلی همچون ناظر، مدیر فروشگاه، مربی، راننده، حسابدار، متخصص منابع انسانی، متخصص تدارکات، هماهنگ کننده ارتباطات، و بسیاری مشاغل دیگر ارتقاء یافت. بسیاری از مدیران و کارمندان ارشد فروشگاه ها کارشان را با بسته بندی جنس یا پاسخ دادن به تلفن مشتریان آغاز کردند و امروز به این سمت رسیده اند.

مهارت ها و آموزش

این صنعت فرصت هایی را برای افراد دارای هر سطحی از تحصیلات، از تحصیلات متوسطه گرفته تا مدارج دانشگاهی، ارائه می کند. بسیاری از دانکشده ها، دانشگاه ها و مؤسسات آموزشی کانادا برنامه های تحصیلی، از قبیل دوره های کارآموزی، را در رشته هایی مانند مدیریت خرده فروشی، تغذیه و مواد غذایی، برش گوشت، نانوایی و غیره ارائه می دهند.

این صنعت در جستجوی «مهارت های افراد» (توانایی تعامل با مشتریان) و افراد ماهر در زمینه کار گروهی، حل مسئله، تصمیم گیری و کاربرد رایانه است. کارفرمایان اغلب فرصت هایی را جهت پیشرفت حرفه ای، آموزش و ارتقاء مهارت های کارکنان خود فراهم می سازند.