اقتصاد خرد، بازار و خانوار

حق حداکثر سازی مطلوبیت

تا بحال بحثهای اقتصادی درباره اقتصاد ایران متمرکز بر مباحث اقتصاد کلان بوده است. حال آنکه اقتصاد خرد به معنای مطالعه رفتار خانوار و بنگاه بر این اصل استوار است که فرد همواره به دنبال حداکثرسازی مطلوبیت خویش است.  مطلوبیت شاید ترجمه رسایی برای   Utility  نباشد؛ چرا که این واژه می تواند مفاهیمی مانند رضایت ، خوشی و حتی لذت را در برداشته باشد.  

سوال اینجاست که آیا حداکثرسازی مطلوبیت یا رضایت یا لذت در فرهنگ عمومی ما مبنای پذیرفته شده برای رفتار فردی است؟ آیا ما به عنوان کسانی که کم و بیش تحت تاثیر معیارهای ارزشی این فرهنگ قرار داریم می پذیریم که دیگران مجاز هستند مطابق این اصل رفتار کنند؟  گرچه مانند سایر دوستان اقتصاددان و اقتصادخوان نگارنده معتقد به برخورد علمی و تحلیل رفتارهای اجتماعی بر این مبناست ولی باید یادآور شد که مشخصه های فرهنگی یکی از عوامل تعیین کننده ساختار تقاضا در جامعه است. در فقدان یک توافق همگانی-فرهنگی بر اصل بودن فرد و مجاز بودن او به حداکثر سازی مطلوبیتش نمی توان انتظار داشت که تقاضا برای سیاستهای مبنی بر این اصل و تحلیلهای اقتصادی متعاقب آن در جامعه بالا باشد.  

“باید” یکی از الفاظ متداول مکالمات و محاورات ماست. حال آنکه درباره بسیاری از پدیدههای اجتماعی بایدی در کار نیست و این رویدادها آنگونه هستند که شرایط اقتصادی و گزینه های فردی آنها را شکل می دهند؛  به عنوان مثال در سهمیه بندی بنزین برخورد سیاستگزار بیشتر متوجه بایستگی رفتارها و انتخابهای فردی بود. قطعا رانندگان تاکسی نباید سهمیه خود را در بازار سیاه به فروش برسانند. اما ایشان اینکار را می کنند.

 اول بخاطر آنکه آنکه فرد فراغت را به کار ترجیح می دهد و دوم آنکه از فروش بنزین در بازار سیاه درآمدی یکسان و حتی بیشتری از کار کردن و ساعتها رانندگی طاقت فرسا بدست می آید. پس فروش بنزین در بازار سیاه چون راحتی بیشتری به ارمغان می آورد و حداکثرکننده مطلوبیت است اتفاق می افتد. این وابسته “باید” و “نباید” نیست و رانندگان تاکسی اینکار را می کنند،اگر باور نمی کنید لطفا به بازار سیاه سری بزنید. تکذیب و انکار این امر کمکی به حل مساله نمی کند. 

بیایید باور کنیم که حداکثرسازی مطلوبیت مشوق رفتارهای بسیاری است  .یک سیاستگزار باید این مشوق را در سیاستگزاریها خود به رسمیت بشناسد و ما هم باید خواستار سیاستهایی باشیم که با واقع بینی این اصل را در نظر دارند.

مكاتب اقتصادي

سوسیالیسم تخیلی

«سوسیالیسم تخیلی» برابر واژه «Utopian Socialism»(در فارسی به «سوسیالیسم پنداری»و«سوسیالیسم ایده آلیست» نیز برگردانده شده است) واژه‌ای است که اولین بار توسط کارل مارکس(از با نفوذ‌ترین سوسیالیستها که با جمع آوری نظرات سوسیالیستهای قبل از خود و تحلیل وضع اقتصادی موجود در زمان خود و پیش از آن، با همکاری فرد دیگری بنام فردریش انگلس آثار مهمی را به رشته تحریر در آوردند)به سوسیالیستهای پیش از خودشان اطلاق شده است.وی عقیده داشت که بیشتر سوسیالیستهای اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم انسانگرایانی هستند که نسبت به بهره کشی شدیدی که با سرمایه داری ابتدایی همراه بود اعتراضی بجا داشتند. وی با وجود تحسین بسیار آنها این لقب کنایه آمیز را در مورد آنها بکار برد و معتقد بود بیشتر آنها خیال پردازانی در جستجوی مدینه فاضله‌اند که امیدوارند با اتکای به خرد و شعور اخلاقی طبقه تحصیلکرده، جامعه را تحول بخشند. بنظر وی بیشتر افراد تحصیلکرده اغلب اعضای طبقات بالا هستند و بدین جهت پایگاه اجتماعی، رفاه، دانش و آموزش برتر خود را مدیون امتیازات موجود در نظام سرمایه داری بوده و در حفظ آن کوشش می‌کنند و وجود تعداد محدودی افراد انسانگرا در میان آنان به تحقیق نمی‌تواند پایگاه قدرتی برای تغییر محسوب شود و برای آنهایی که به تحقق چنین تغییری عقیده داشتند واژه سوسیالیستهای تخیلی را بکار برد.

مکتب کینز

پیدایش «اقتصاد کینز» به دهه ۱۹۳۰ برمیگردد جایی که بزرگترین اقتصاد مبتنی بر نظام سرمایه داری یعنی ایالات متحده آمریکا با یک بحران موسوم به رکود اقتصادی دهه ۳۰ مواجه گشت. برای خروج نظام از این مسئله لازم بود ابتدا علت اصلی آن به دقت شناخته شود واین وظیفه به جان مینارد کینز یکی از هوشیارترین اقتصاددانان قرن گذشته محول گشت. کینز در کتاب معروف خود «نظریه عمومی اشتغال، بهره و پول» کوشید نشان دهد که بر سر سرمایه داری چه آمده‌است. کینز تصویر کلی نظام اقتصادی را «جریان دایره وار» نامید. بدین شکل که از سوی بازرگانان پول بصورت مزد، حقوق، اجاره، بهره و سود، به طرف عامه مردم جریان دارد. وقتی که عامه مردم از بازرگانان کالا وخدمات می‌خرند این پول دوباره به سوی بازرگانان باز می‌گردد. این پویش تا زمانی که بازرگانان تمامی آنچه را تولید کرده‌اند به فروش برسانند و سود قابل قبولی بدست آورند ادامه می‌یابد.اما این امر بطور خودکار تحقق نمی‌پذیرد. وقتی که پول از بازرگانان به طرف مردم جریان می‌یابد، مقداری از آن مستقیما به بازرگانان باز نمی‌گردد و جریان دایره وار «نشت» دارد. نخست آنکه همه مردم، تمامی درآمد خود را خرج نمی‌کنند و مقداری را پس انداز میکنند. و این حالت اغلب در جریان دایره وار وجود دارد که کینز آن را «نشت خالص» نامید. وی دو گونه دیگر نشت را هم مشخص کرد که، واردات و مالیات بودند. این سه نوع برداشت ممکن است با سه نوع «گذاشت» جبران شوند. اما کینز عقیده داشت ادامه آن در طولانی مدت بعید است ودر نتیجه یک سیر نزولی در میزان «تولید» و در نتیجه آن «اشتغال» و در نتیجه آن «درآمد» نهایتا در سطحی پایین از درآمد است که «تعادل» مجددا بر قرار می‌شود و وضع اقتصادی ثبات می‌یابد لیکن در سطحی که بیکاری زیاد و ظرفیت تولید به میزان قابل توجهی بی استفاده مانده‌است. راه حل کینز اینگونه بود که حکومت می‌تواند قدم به صحنه اقتصادی گذارد و پس اندازهای اضافی را بصورت «وام» بگیرد و این پول را صرف طرحهای عام المنفعه کند. انتخاب این طرحها مبتنی بر این خواهد بود که ظرفیت تولید اقتصادی جامعه افزایش نیابد، یا امکانات سرمایه گذاری آینده کم نشود در این حالت تعادلی همراه با اشتغال کامل بر قرار می‌شود.

حقوق مفاسد اقتصادی

براساس تحقیقات مؤسسه بین المللی «شفافیت» شاخص فساد اقتصادی در مناطق مختلف جهان در حال گسترش است.

بالاترین نمره کشورها از نظر فساد اقتصادی، ۱۰ محاسبه شده است، نمره ایران در فساد اقتصادی ۹/۲ است.هرچند که وضعیت مفاسد اقتصادی در ایران به نسبت سایر کشورهای جهان بسیار مناسب تر است اما به دلایل متعددی این امر به یکی از چالش های مهم نظام در سطح معضلات عمده و کلان کشوری تبدیل شده است. شاید از یک سیستم اسلامی بسیار بیش از این انتظار می رود.

قوانین موجود

با توجه به این که طبق ماده دو قانون مجازات اسلامی: «جرم عبارت است از هر فعل یا ترک فعلی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده باشد» ، می توان نتیجه گرفت که مفاسد اقتصادی به آن دسته از جرائم علیه تمامیت اموال عمومی و دولتی گفته می شود که باعث ایجاد اختلال در نظام اقتصادی کشور در سطح کلان می گردد و با خارج ساختن امور اقتصادی از مجرای صحیح و سالم خود، منجر به دارا شدن غیرعادلانه و تحصیل ثروت های کلان توسط عده قلیلی از اشخاص یا مقاماتی که به واسطه بهره مندی و بعضاً بهره مندی از قدرت سیاسی یا ارتباط با مقامات سیاسی و نیز با سوء استفاده از منابع اطلاعاتی و سیاسی و اقتصادی و طرق مختلف دیگر دارای امکان و موقعیت تحصیل ثروت نامشروع از اموال عمومی یا دولتی یا از فرصت های غیرقانونی و تبعیض آمیز می باشد.

 

مقاله دیگر درباره اقتصاد خردوکلان

اقتصاد

اقتصاد دانشی است که با توجه به کمبود کالا و ابزار تولید و نیازهای نامحدود بشری به تخصیص بهینه کالاها و تولیدات می‌پردازد. پرسش بنیادین برای دانش اقتصاد مسئله حداکثر شدن رضایت و مطلوبیت انسان‌هاست. این دانش به دو بخش اصلی اقتصاد خرد و کلان تقسیم می‌شود.

آدام اسمیت پدر علم اقتصاد می‌باشد. امروزه این علم با استفاده از مدلهای ریاضی از سایر علوم انسانی فاصله گرفته است. برای نمونه نظریه بازی‌ها که با استفاده از توپولوژی در حال گسترش است. در زمینه اقتصاد کلان نیز معادلات دیفرانسیل و بهینه سازی توابع مطلوبیت انتگرال با محدودیت معادلات دیفرانسیل معروف به معادلات هامیلتونی رواج دارد.

اقتصاد خرد

اقتصاد خرد به بررسی رفتار اقتصادی انسان‌ها و بنگاههای اقتصادی می‌پردازد و درصدد است تا رفتار عقلایی در انسان‌ها را شناسایی کند. با توجه به محدودیتهای موجود (مثلاً درآمد) انسان‌ها و شرکتهای اقتصادی مایلند که بیشترین استفاده را ببرند و منابع خود را به بهترین شکل ممکنه استفاده کنند. رفتار یک یا گروهی از انسان‌ها در ارتباط با کالا یا کالاهای خاصی به اقتصاد خرد مربوط می‌شود. توابع عرضه و تقاضا و نقطه تعادلی (نقطه ناش در نظریه بازی‌ها) توابع تولید و هزینه, نیز فایده در این بخش جای می‌گیرد.

اقتصاد کلان

اقتصاد کلان به بررسی مسایل اقتصادی در سطح کلان ملی یک کشور می‌پردازد. حیطه جهانی بررسی را اقتصاد بین الملل به عهده دارد. مسایلی از قبیل ثبات اقتصادی, توازن تراز بازرگانی خارجی, رشد اقتصادی, اشتغال, تورم, مخارج و درآمدهای دولت, رکود اقتصادی, بحران اقتصادی, بیکاری, فقر و اقتصاد توسعه در این بخش مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بر خلاف اقتصاد خرد رفتارهای فردی شکل دهنده اقتصاد کلان نیست هر چند که از جمع رفتارهای فردی شکل گرفته است. کینز پدر علم اقتصاد نوین نمونه بارزی را از آثار رفتار واحدی را در عرصه کلان و خرد ارایه داده است که به تناقض پس‌انداز مشهور است. اگر افراد به صورت انفرادی پس انداز کنند در سالهای بعد دارای امکانات و قدرت مالی بیشتری خواهند بود و خواهند توانست که از سرمایه جمع شده خود استفاده کنند ولی اگر تمامی افراد جامعه هم‌زمان پس‌انداز خود را افزایش دهند و بخش بیشتری از درآمد خود را پس انداز نمایند مصرف کل اقتصاد پایین می‌آید و این امر موجب کاهش تولید نیز خواهد شد که این امر به کاهش درآمد افراد در آینده منجر می‌شود. از اینرو افزایش پس انداز برای اشخاص مفید می‌تواند باشد ولی برای جامعه به صورت کلی تأثیرات متفاوتی نسبت به تأثیرات فردی آن دارد.

نمونه دیگر: اگر شرکتی یک یا چند تن از پرسنل خود را با ماشین‌آلات جایگزین نماید بی شک سود خواهد کرد و به نفع آن شرکت خواهد بود ولی اگر تمامی شرکتها به یکباره به این کار مبادرت ورزند بیکاری افزایش می‌یابد و موجب کاهش درآمد ملی و در نتیجه کاهش تقاضا برای تولیدات شرکتها شده و سود شرکتها را کاهش می‌دهد. از اینرو تأثیرات سطح کلان می‌تواند با تأثیرات در سطح خرد متضاد باشد..

اقتصاد سیاسی

اقتصاد سیاسی یک روش مطالعه علمی درباره پدیده‌های اجتماعی است. این رهیافت بر وجود ارتباط میان مولفه‌های سیاسی و اقتصادی در شکل دادن به پدیده‌های اجتماعی مبتنی است. به همین دلیل اگرچه اغلب زیرمجموعه علم اقتصاد دانسته می‌شود، باید آن را چیزی فراتر از علم اقتصاد محض دانست. اقتصاد سیاسی Political Economy یا به شکل اختصاری PE است اما علم اقتصاد Economics. مثلاً برای تحلیل رفتار انتخاباتی طبقات مختلف به منافع اقتصادی آن طبقات رجوع می‌شود و یا تأثیر اقتصادی یک تصمیم گیری سیاسی مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

اقتصاد کشاورزی

معرفی اقتصاد کشاورزی

در جهان امروز یکی از مشکلات اساسی بشر تأمین نیازهای غذایی است، به گونه‌ای که امنیت غذایی به عنوان یکی از اهداف مهم سرلوحه برنامه‌های دولتها قرار گرفته است. بدون شک به منظور نیل به امنیت غذایی علاوه بر اتخاذ سیاستهای مطلوب و برخورداری از منابع کافی باید تولید کشاورزی به گونه‌ای باشد که تمامی نیازهای جامعه را برآورده کند. از سوی دیگر تولید کشاورزی خود نیازمند دو گروه عوامل تولیدی می‌باشد. گروه اول، عوامل فیزیکی تولید از قبیل: زمین، بذر، آب، نیروی کار و غیره که وجود آنها از نظر کمی و کیفی شرط لازم تولید است و گروه دوم عوامل غیرفیزیکی تولید که ریشه در مدیریت و اقتصاد کشاورزی دارند. با توجه به اهمیت و ضرورت مدیریت و اقتصاد کشاورزی، این عامل به عنوان شرط کافی تولید تلقی می‌گردد. بنابراین به منظور تولید کشاورزی مطلوب و بهینه، وجود عوامل فیزیکی و غیرفیزیکی تولید در کنار یکدیگر لازم و ملزوم هم می‌باشند.

1-مهندسی اقتصاد کشاورزی

1-1) تعریف و هدف

اقتصاد کشاورزی به مجموعه‌ای از علوم و روشها اطلاق می‌شود که عوامل اقتصادی موثر در امور کشاورزی، روابط اقتصادی موجود بین عوامل تولید کشاورزی و کاربرد اصول اقتصادی را در تولید و توسعه کشاورزی مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد. به بیان دیگر اقتصاد کشاورزی عبارت از کاربرد اصول و نظریه‌های اقتصاد عمومی در فرآیند تولید، مبادله، توزیع و مصرف مواد غذایی و مواد خام اولیه مورد نیاز سایر بخش هاست. بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که اقتصاد کشاورزی، روش‌های چگونگی استفاده مطلوب و بهینه از منابع طبیعی در بخش کشاورزی را از طریق شیوه‌ها و ابزار کارآمد خود مورد مطالعه قرار می‌دهد. هدف از ایجاد این رشته، تربیت نیروهای متخصص و کارآمدی است که بتوانند با تکیه بر دانش و اندوخته‌های علمی و تجارب عملی خود به عنوان کارشناس اقتصاد کشاورزی به تهیه و تدوین طرح‌های توسعه کشاورزی و ارزیابی اقتصادی آنها در سطوح مختلف منطقه‌ای و یا ملی بپردازند و همچنین از طریق بکارگیری روش‌های تجزیه و تحلیل کمی و ارائه مدل‌های ریاضی در حل مسائل و مشکلات تولید، توزیع و یا مصرف مواد غذایی و مواد خام، راهکارهای مناسبی را ارائه می‌نمایند. متخصصان اقتصاد کشاورزی در فعالیت‌های آموزشی و تحقیقاتی مرتبط با مسائل اقتصادی بخش کشاورزی نیز می‌توانند همکاری نمایند.

1-2) اهمیت و جایگاه در جامعه

با عنایت به اهمیت تولید کشاورزی در امنیت غذایی جامعه و نیز ضرورت توجه به ابعاد اقتصادی تولید، اقتصاد کشاورزی به عنوان یکی از شاخه‌های علوم کشاورزی از حدود یک قرن پیش در کنار سایر رشته‌های کشاورزی به تدریج مطرح شد و با سیر تکاملی‌اش امروزه به شکل یک دانش منسجم و مدرن در مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی در اختیار مشتاقان علم و جامعه کشاورزی قرار گرفته است. در عرصه فعالیت‌های زراعی، حضور متخصصانی که علاوه بر دانش کشاورزی، اصول علم اقتصاد را نیز فراگرفته باشند و بتوانند با استفاده از تجربیات و دانش خود، در زمینه برنامه‌ریزی و تهیه طرح‌های تولیدی محصولات کشاورزی بطور اقتصادی فعالیت کنند، از ضروریات تحول کشاورزی کشور است و این امر، جایگاه و اهمیت رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی را به خوبی مشخص می‌کند.

1-3) توانایی‌های لازم برای داوطلبان این رشته وادامه تحصیل در آن

با توجه به کمیت وکیفیت درسهایی که در این رشته تدریس می‌شود, برای ادامه تحصیل در رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی داوطلبان باید علاوه بر زمینه‌های عمومی مورد نیاز در آزمون سراسری، از قدرت وتوان نسبتاً بالایی در زمینه ریاضی برخوردار باشند. علاوه بر این مشتاقان این رشته باید دارای قوه ادراک بسیار بالا و قدرت تجزیه وتحلیل وتصمیم گیری صحیح واصولی باشند. گذشته از همه اینها ,علاقه وشوق شخصی افراد از عوامل تعیین کننده در میزان موفقیت در این رشته است و شاید شرط لازم ادامه تحصیل در این رشته همین امر باشد

1-4)تواناییهای فارغ التحصیلان

همان طور که بیان شد، دانش آموختگان مهندسی اقتصاد کشاورزی پس از پایان تحصیلات و دوره آموزشی خود، می‌توانند در زمینه‌های مختلف تولید، توزیع ومصرف مواد غذایی و مواد خام مورد نیاز سایر بخش‌ها مسئولیت‌هایی را بپذیرند که برخی از موارد مهم این مسئولیت‌ها به شرح زیر است. 1- تهیه وتدوین طرح‌های کشاورزی وارزیابی اقتصادی آنها . 2- توجیه یک طرح کشاورزی از نظر اقتصادی و یا مقایسه چند طرح. 3- بررسی ومطالعه اقتصادی طرح‌های عظیم مرتبط با بخش کشاورزی مانند سدها و..... 4- تهیه الگوی کشت و یا تولیدی برای واحدهای کوچک و بزرگ کشاورزی از ابعاد اقتصادی . 5- بررسی هزینه‌ها ودرآمدهای تولیدات کشاورزی. 6- مدل سازی ریاضی برای تعیین ضرایب فنی عوامل تولید، میزان کارایی آنها و یا تخصیص زمینه منابع تولید . 7- بازار یابی و بازار رسانی محصولات کشاورزی در داخل و خارج از کشور . 8- همکاری با مهندسان مشاور طرح‌های کشاورزی منطقه‌ای و یا ملی در ارتباط با توجیه اقتصادی آنها . 9- ارائه طرح‌های تحقیقاتی در ارتباط با مسائل مختلف اقتصاد کشاورزی . 10- آموزش نظریه‌های علمی اقتصاد کشاورزی.

1-5) موقعیتهای شغلی و محل‌های کار

مراکز و واحدهای مختلفی در تولید، تبدیل، توزیع ومصرف محصولات کشاورزی نقش دارند و به گونه‌ای با مسائل اقتصاد کشاورزی مرتبط می‌باشند ؛ بنابراین هر یک از این مراکز و واحدها به تناسب ماهیت فعالیت خود، اقدام به جذب فارغ التحصیلان این رشته برای تأمین نیازهای خود می‌نمایند. برخی از این مراکز به شرح زیر است: 1- وزارت کشاورزی- سازمان‌ها وادارات کل کشاورزی. 2- سازمان تحقیقات وآموزش و ترویج کشاورزی . 3- وزارت جهاد سازندگی- بخش تحقیقات اقتصادی و اجتماعی . 4- بانکها، بویژه بانک کشاورزی . 5- شرکتهای مهندسان مشاور در امور کشاورزی . 6- کشت وصنعتهای بزرگ تولید کشاورزی . 7- دانشگاهها ومراکز آموزش عالی . 8- سازمان تعاون روستایی. 9- سازمان اتکا (وزارت دفاع). 10- تعاونی‌های تولید روستایی. شایان ذکر است که در مورد اشتغال دانش آموختگان مهندسی اقتصاد کشاورزی باید به این نکته مهم توجه نمود که متاسفانه در دوره‌های گذشته وتا سالهای اخیر به اقتصاد کشاورزی چندان اهمیتی داده نشده است و زمینه اشتغال تا چند سال پیش برای این رشته مناسب نبود اما پس از برنامه پنج ساله دوم خوشبختانه اهمیت وضرورت اقتصاد کشاورزی مورد توجه و اقبال مسئولان و دولتمردان قرار گرفته وروز به روز بر اهمیت آن افزوده می‌گردد این امر میزان نیاز به مهندسان اقتصاد کشاورزی را به طورچشمگیری افزایش داده است به گونه‌ای که می‌توان گفت تقریباً تمامی فارغ التحصیلان این رشته جذب بازار کار شده و مشغول فعالیت می‌باشند ؛ در آینده نیز بازار کار بهتری برای این فارغ التحصیلان فراهم خواهد بود.

2- واحدهای درسی

تعداد واحدهای درسی که دانشجویان این دوره باید بگذرانند در مجموع 137 واحد به صورت زیر می‌باشد درسهای عمومی: 20 واحد درسهای علوم پایه :23 واحد درسهای اصلی کشاورزی: 49 واحد درسهای تخصصی الزامی :37 واحد درسهای تخصصی اختیاری :6 واحد کار آموزی: 2 واحد

3- ادامه تحصیلات

ادامه تحصیل در دوره‌های تحصیلات تکمیلی شامل کارشناسی ارشد(فوق لیسانس) ودوره دکترای رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی است که در بعضی از دانشگاه‌های کشور ارائه می‌شود. هدف از این دوره‌ها آموزش و پرورش متخصصانی است که با تکیه بر دانش و تجارب خود بتوانند نظریه‌های اقتصادی و اصول و موازین اقتصاد کشاورزی را تجزیه وتحلیل نموده و راههای توسعه موزون کشاورزی را بررسی و به اجرای آنها بپردازند. طول دوره کارشناسی ارشد حدود 2 سال و مجموع واحدهای آن32 واحد است.

3-1) توانایی‌های فارغ التحصیلان مقطع‌های کارشناسی ارشد و دکترا در رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی

فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی ارشد می‌توانند در زمینه‌های پژوهشی وآموزشی در دانشگاه‌های کشور و مؤسسه‌های تحقیقاتی ونیز اجرای طرح‌های اقتصادی و همچنین در مقام یک برنامه ریز، تحلیل گر و ارزشیاب در برنامه‌های توسعه کشاورزی به کار مشغول گردند با توجه به پیچیدگی‌های موجود در راه توسعه اقتصاد کشاورزی ومشکلات موجود آن، نیاز اساسی کشاورزی به برنامه ریزانی است که با استفاده از نظریه‌های اقتصادی به تحلیل اوضاع موجود پرداخته، آسان‌ترین راه را برای توسعه کشاورزی ارائه کنند و مهندسان کشاورزی در گرایش اقتصاد کشاورزی که وظیفه تحلیل گری اقتصاد در بخش کشاورزی را به عهده دارند در توسعه کشاورزی نوین کشور از جایگاه ویژه برخوردارند.

3-2) موقعیت‌های شغلی ومحل‌های کار فارغ التحصیلان دوره‌های کارشناسی ارشد ودکترا

فارغ التحصیلان دوره‌های تحصیلات تکمیلی رشته مهندسی اقتصاد کشاورزی، می‌توانند در همان محل‌هایی که برای فارغ التحصیلان دوره کارشناسی معرفی گردید در رده‌های بالاتر مشغول به کار شوند و در صورت اتمام دوره دکترا به عنوان عضو هیئت علمی در دانشگاه‌ها فعالیت کنند.

اقتصاد مهندسی

اقتصاد مهندسی از شاخه‌های علم اقتصاد است و از روشهای تحلیلی که در برآورد هزینه و تعیین ارزش سیستم‌ها، فرآورده‌ها و خدمات به کار می‌روند، گفتگو می‌کند.

موفقیت در حل مسائل مهندسی غالبا به توانایی و بررسی هر دو عامل اقتصادی و فنی وابسته‌است. مهندسان باید مسئولیت تفسیر اقتصادی کار خود را خود بر عهده گیرند. برای بر قرار کردن ارتباط بین جنبه‌های فنی و اقتصادی کارهای مهندسی، تسلط یافتن مهندسان بر مفاهیم بنیانی تحلیل‌های اقتصادی لازم است.

مكاتب اقتصادي

سوسیالیسم تخیلی

«سوسیالیسم تخیلی» برابر واژه «Utopian Socialism»(در فارسی به «سوسیالیسم پنداری»و«سوسیالیسم ایده آلیست» نیز برگردانده شده است) واژه‌ای است که اولین بار توسط کارل مارکس(از با نفوذ‌ترین سوسیالیستها که با جمع آوری نظرات سوسیالیستهای قبل از خود و تحلیل وضع اقتصادی موجود در زمان خود و پیش از آن، با همکاری فرد دیگری بنام فردریش انگلس آثار مهمی را به رشته تحریر در آوردند)به سوسیالیستهای پیش از خودشان اطلاق شده است.وی عقیده داشت که بیشتر سوسیالیستهای اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم انسانگرایانی هستند که نسبت به بهره کشی شدیدی که با سرمایه داری ابتدایی همراه بود اعتراضی بجا داشتند. وی با وجود تحسین بسیار آنها این لقب کنایه آمیز را در مورد آنها بکار برد و معتقد بود بیشتر آنها خیال پردازانی در جستجوی مدینه فاضله‌اند که امیدوارند با اتکای به خرد و شعور اخلاقی طبقه تحصیلکرده، جامعه را تحول بخشند. بنظر وی بیشتر افراد تحصیلکرده اغلب اعضای طبقات بالا هستند و بدین جهت پایگاه اجتماعی، رفاه، دانش و آموزش برتر خود را مدیون امتیازات موجود در نظام سرمایه داری بوده و در حفظ آن کوشش می‌کنند و وجود تعداد محدودی افراد انسانگرا در میان آنان به تحقیق نمی‌تواند پایگاه قدرتی برای تغییر محسوب شود و برای آنهایی که به تحقق چنین تغییری عقیده داشتند واژه سوسیالیستهای تخیلی را بکار برد.

مکتب کینز

پیدایش «اقتصاد کینز» به دهه ۱۹۳۰ برمیگردد جایی که بزرگترین اقتصاد مبتنی بر نظام سرمایه داری یعنی ایالات متحده آمریکا با یک بحران موسوم به رکود اقتصادی دهه ۳۰ مواجه گشت. برای خروج نظام از این مسئله لازم بود ابتدا علت اصلی آن به دقت شناخته شود واین وظیفه به جان مینارد کینز یکی از هوشیارترین اقتصاددانان قرن گذشته محول گشت. کینز در کتاب معروف خود «نظریه عمومی اشتغال، بهره و پول» کوشید نشان دهد که بر سر سرمایه داری چه آمده‌است. کینز تصویر کلی نظام اقتصادی را «جریان دایره وار» نامید. بدین شکل که از سوی بازرگانان پول بصورت مزد، حقوق، اجاره، بهره و سود، به طرف عامه مردم جریان دارد. وقتی که عامه مردم از بازرگانان کالا وخدمات می‌خرند این پول دوباره به سوی بازرگانان باز می‌گردد. این پویش تا زمانی که بازرگانان تمامی آنچه را تولید کرده‌اند به فروش برسانند و سود قابل قبولی بدست آورند ادامه می‌یابد.اما این امر بطور خودکار تحقق نمی‌پذیرد. وقتی که پول از بازرگانان به طرف مردم جریان می‌یابد، مقداری از آن مستقیما به بازرگانان باز نمی‌گردد و جریان دایره وار «نشت» دارد. نخست آنکه همه مردم، تمامی درآمد خود را خرج نمی‌کنند و مقداری را پس انداز میکنند. و این حالت اغلب در جریان دایره وار وجود دارد که کینز آن را «نشت خالص» نامید. وی دو گونه دیگر نشت را هم مشخص کرد که، واردات و مالیات بودند. این سه نوع برداشت ممکن است با سه نوع «گذاشت» جبران شوند. اما کینز عقیده داشت ادامه آن در طولانی مدت بعید است ودر نتیجه یک سیر نزولی در میزان «تولید» و در نتیجه آن «اشتغال» و در نتیجه آن «درآمد» نهایتا در سطحی پایین از درآمد است که «تعادل» مجددا بر قرار می‌شود و وضع اقتصادی ثبات می‌یابد لیکن در سطحی که بیکاری زیاد و ظرفیت تولید به میزان قابل توجهی بی استفاده مانده‌است. راه حل کینز اینگونه بود که حکومت می‌تواند قدم به صحنه اقتصادی گذارد و پس اندازهای اضافی را بصورت «وام» بگیرد و این پول را صرف طرحهای عام المنفعه کند. انتخاب این طرحها مبتنی بر این خواهد بود که ظرفیت تولید اقتصادی جامعه افزایش نیابد، یا امکانات سرمایه گذاری آینده کم نشود در این حالت تعادلی همراه با اشتغال کامل بر قرار می‌شود.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه 29 اسفند1389ساعت 11:45  توسط رفیق ملاویسه  |